Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 141›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कपर्दी यत्र संस्थितः । तस्यैव उत्तरे भागे नातिदूरे व्यवस्थितः । चिंतितार्थप्रदो देवि चिन्तामणिरिवापरः

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi kapardī yatra saṃsthitaḥ | tasyaiva uttare bhāge nātidūre vyavasthitaḥ | ciṃtitārthaprado devi cintāmaṇirivāparaḥ

Translation

Ишвара сказал: «Затем, о великая Деви, следует идти туда, где пребывает Капарди (Шива). К северу от того места, неподалёку, стоит иное святилище, о Деви, дарующее желанные цели — словно второй исполняющий желания камень Чинтамани»

Word by Word
ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formततः-शब्दः; क्रम/अपादानार्थक-अव्यय (then/from there)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
कपर्दीKapardī (Śiva, the matted-haired)
कपर्दी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकपर्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative locative adverb: ‘where’)
संस्थितःis situated
संस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof that / his
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन, सर्वनाम
एवindeed / just
एव:
Nishedha/Avadharana (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
उत्तरेin the northern
उत्तरे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (भागे इति पदस्य विशेषण)
भागेpart/region
भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
नातिदूरेnot very far (away)
नातिदूरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootन (अव्यय) + अतिदूर (प्रातिपदिक)
Formनञ्-समासार्थ (negation with degree: ‘not very far’); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (अधिकरणे)
व्यवस्थितःis located / stands
व्यवस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + अव + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चिंतितार्थप्रदःgiver of wished-for boons
चिंतितार्थप्रदः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचिंतित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘giver of desired objects’); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देविO देवी
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
चिन्तामणिःwish-fulfilling gem (cintāmaṇi)
चिन्तामणिः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootचिन्ता (प्रातिपदिक) + मणि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इवlike
इव:
Upamana-dyotaka (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (particle of comparison: ‘like’)
अपरःanother
अपरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapardī–Cintāmaṇi (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī/Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva as Kapardī (matted hair, ascetic splendor) presiding in a shrine; a pilgrim path leading north to another sanctum glowing like a jewel (Cintāmaṇi), with Devī listening as Īśvara points out the route.

Characters & Entities
Ī
Īśvara
M
Mahādevī (Pārvatī)
K
Kapardī (Śiva)
C
Cintāmaṇi

FAQs

Sacred places linked to Śiva are portrayed as living sources of grace that fulfill righteous aspirations when approached with faith.

A northern shrine near Kapardī in Prabhāsakṣetra, praised as “Cintāmaṇi-like” in granting wishes.

Pilgrimage instruction: to go to Kapardī and then to the nearby northern sacred spot.

←Previous Verse
Next Verse→