Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

Devanagari script

महेन्द्रे क्रमणादित्यमृणे सिद्धेश्वरं विदुः । कौशांब्यां पद्मबोधं च ब्रह्मबाहौ दिवाकरम्

Transliteration

mahendre kramaṇādityamṛṇe siddheśvaraṃ viduḥ | kauśāṃbyāṃ padmabodhaṃ ca brahmabāhau divākaram

Translation

На горе Махендра (Он) — Краманадитья; в Рине Его знают как Сиддхешвару. В Каушамби (Он) — Падмабодха; а в Брахмабаху — Дивакару.

Word by Word

• महेन्द्रे: in Mahendra (place)
• महेन्द्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महेन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः महा+इन्द्र (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः)

• क्रमणादित्यम्: (called) Kramaṇāditya
• क्रमणादित्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्रमण+आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः क्रमण-आदित्य (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• ऋणे: in Ṛṇa (place)
• ऋणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ऋण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• सिद्धेश्वरम्: Siddheśvara
• सिद्धेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध+ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः सिद्ध-ईश्वर (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• विदुः: they know/they call
• विदुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• कौशांब्याम्: in Kauśāmbī
• कौशांब्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कौशाम्बी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• पद्मबोधम्: Padmabodha
• पद्मबोधम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद्म+बोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः पद्म-बोध (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• ब्रह्मबाहौ: in Brahmabāhu (place)
• ब्रह्मबाहौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म+बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः ब्रह्म-बाहु (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• दिवाकरम्: Divākara (Sun)
• दिवाकरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिवाकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः दिवं करोति इति (बहुव्रीहिः)

Speaker

Citra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahendra (Kramaṇāditya); Ṛṇa (Siddheśvara); Kauśāmbī (Padmabodha); Brahmabāhu (Divākara)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: A sunrise over Mahendra peak with a pilgrim offering arghya; a small shrine labeled Siddheśvara at Ṛṇa; Kauśāmbī shown as an ancient city with lotus pond (Padmabodha); Brahmabāhu as a hermitage where Divākara shines above a yajña altar.

Characters & Entities

• Mahendra
• Kramaṇāditya
• Ṛṇa
• Siddheśvara
• Kauśāmbī
• Padmabodha
• Brahmabāhu
• Divākara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sūrya is praised as the giver of siddhi and awakening, with different tīrthas emphasizing different aspects of grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mahendra and Kauśāmbī are clearly named, along with sites called Ṛṇa and Brahmabāhu in the Sūrya-kṣetra list.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is described; the passage serves as a map of where to seek particular Sūrya forms.