Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 183

Devanagari script

सप्तस्वरविनिर्वृत्तं यतित्रयविभूषितम् । सप्तधातुसमायुक्तं षड्जाति त्रिगुणाश्रयम्

Transliteration

saptasvaravinirvṛttaṃ yatitrayavibhūṣitam | saptadhātusamāyuktaṃ ṣaḍjāti triguṇāśrayam

Translation

Та песнь возникла из семи звуков, украшенная тремя яти (yati); наделённая семью дхату (dhātu), основанная на шести джати (jāti) и покоящаяся на трёх гунах (guṇa).

Word by Word

• सप्तस्वरविनिर्वृत्तम्: produced from the seven notes
• सप्तस्वरविनिर्वृत्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त + स्वर + विनिर्वृत्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सप्तस्वरैः विनिर्वृत्तम्); क्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• यतित्रयविभूषितम्: adorned with the three yatis (rhythmic divisions)
• यतित्रयविभूषितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यति + त्रय + विभूषित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (यतित्रयेण विभूषितम्); क्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सप्तधातुसमायुक्तम्: endowed with seven dhātus (elements)
• सप्तधातुसमायुक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त + धातु + समायुक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सप्तधातुभिः समायुक्तम्); क्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• षड्जाति: (having) six jātis (classes)
• षड्जाति: Visheshana/Predicate (विशेषण/विधेय)
• Type: Noun
• Root: षड् + जाति (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (षड् जातयः यस्य/षड्जातिः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• त्रिगुणाश्रयम्: resting on the three guṇas
• त्रिगुणाश्रयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि + गुण + आश्रय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (त्रिगुणानाम् आश्रयः); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva) (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A celestial, diagrammatic visualization of sacred music: seven svaras radiating as lotus-petals, three yatis as rhythmic pillars, and tri-guṇa strands supporting the sonic mandala over Prabhāsa’s sacred shore.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Gandharvas
• Ravi (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional music is portrayed as harmonizing cosmic principles—sound, rhythm, and guṇas—into a sanctifying offering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, whose māhātmya includes this depiction of celestial worship through music.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it describes the sanctity of structured devotional performance (gīta) as worship.