Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 127

Devanagari script

न युक्तमेतन्मिथ्या तु कर्तुं मातुर्वचस्तव । किंचित्ते संविधास्यामि पुत्रस्नेहादनुग्रहम्

Transliteration

na yuktametanmithyā tu kartuṃ māturvacastava | kiṃcitte saṃvidhāsyāmi putrasnehādanugraham

Translation

«Неправильно тебе делать ложными слова твоей матери. Из любви к сыну я устрою средство к твоему благу и окажу тебе милость».

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम्

• युक्तम्: proper/appropriate
• युक्तम्: Karta (Predicate adjective/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (PPP of युज्), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• मिथ्या: falsely
• मिथ्या: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मिथ्या (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्ययम् (adverb: falsely)

• तु: but
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (contrastive particle: but)

• कर्तुम्: to do/make
• कर्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive (कर्तुम्), क्रियार्थक-अव्ययवत्

• मातुः: of (your) mother
• मातुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• वचः: word/speech
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• किञ्चित्: something
• किञ्चित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किञ्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; अनिश्चित-परिमाणवाचक

• ते: for you
• ते: Sampradana (Recipient/Dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्तिः (4th/Dative), एकवचनम्; सर्वनाम

• संविधास्यामि: I will arrange/provide
• संविधास्यामि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+वि+धा (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तम-पुरुषः (1st), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• पुत्रस्नेहात्: from affection for a son
• पुत्रस्नेहात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पुत्र + स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: पुत्रस्य स्नेहः); पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• अनुग्रहम्: favor/grace
• अनुग्रहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अनुग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Chāyā (as mother-figure speaking to the child; within the Sūrya–Saṃjñā/Chāyā episode)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: his son (contextual)

Visual Art Cues

Scene: A compassionate assurance: the speaker insists it is improper to falsify the mother’s words and promises to arrange welfare out of affection—grace without breaking truth.

Characters & Entities

• Chāyā
• Mother (mātā)
• Son (putra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma requires protecting the truth of a mother’s word; compassion may correct a situation without violating truth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader frame is the glory of Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), though this verse itself is within a moral-narrative episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed here; the focus is ethical conduct (satya and filial/maternal duty).