Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 69

Devanagari script

यः कालः स स्वयं ब्रह्मा यो रुद्रः स च भास्करः । एवं शक्तिविशेषेण परं ब्रह्म स्थितं प्रिये

Transliteration

yaḥ kālaḥ sa svayaṃ brahmā yo rudraḥ sa ca bhāskaraḥ | evaṃ śaktiviśeṣeṇa paraṃ brahma sthitaṃ priye

Translation

Время (Кала) воистину есть Брахма; и Рудра — также Бхаскара, Солнце. Так, о возлюбленная, через различную игру сил пребывает Высший Брахман — являясь в многообразных образах и всё же оставаясь Единым.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सम्बन्धबोधक

• कालः: Time
• कालः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• सः: he/that
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; निर्देशक

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; emphatic adverb

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; समनाधिकरण

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सम्बन्धबोधक

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• भास्करः: the Sun
• भास्करः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सूर्यवाचक

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण

• शक्ति-विशेषेण: by a particular power
• शक्ति-विशेषेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक) + विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण); एकवचन; साधन/हेतुवाचक

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; विशेषण (to ब्रह्म)

• ब्रह्म: Brahman/the Absolute
• ब्रह्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन

• स्थितम्: is established/abides
• स्थितम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त; PPP)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; ‘is established’

• प्रिये: O beloved
• प्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th); एकवचन; प्रिय-शब्दः स्त्रीसम्बोधनरूपे

Speaker

Śiva (deduced from address ‘priye’ to Devī and the surrounding context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A cosmic diagram-like scene: a wheel of time (kāla-cakra) labeled as Brahmā, and a blazing sun-disc bearing Rudra’s trident-mark; behind both, an unbroken field of light signifying para-brahman.

Characters & Entities

• Kāla (Time)
• Brahmā
• Rudra
• Bhāskara (Sun)
• Para Brahman

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The One Supreme appears as Time, Brahmā, Rudra, and the Sun through different śaktis; the essence remains non-dual.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where the teaching emphasizes the unified presence of the Supreme in many divine manifestations.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the verse frames the metaphysical basis for worship without sectarian division.