Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

Devanagari script

मधुपर्कं च गां चैव दत्त्वार्घ्यं पार्श्वतः स्थितः । प्रोवाच प्रणतो ब्रह्मन्कथमत्रागतो भवान्

Transliteration

madhuparkaṃ ca gāṃ caiva dattvārghyaṃ pārśvataḥ sthitaḥ | provāca praṇato brahmankathamatrāgato bhavān

Translation

Поднеся мадхупарку, корову и аргью, он почтительно стоял рядом. Затем, склонившись, сказал: «О брахман, как ты пришёл сюда?»

Word by Word

• मधुपर्कम्: honey-mixture offering (madhuparka)
• मधुपर्कम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मधुपर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे नपुंसकवत्); द्वितीया विभक्ति; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• गाम्: a cow
• गाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• एव: indeed/also
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक (emphatic particle)

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकाले कृत्य (having given)

• अर्घ्यम्: honorary water/oblation (arghya)
• अर्घ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन

• पार्श्वतः: at the side
• पार्श्वतः: Adhikarana (Location/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पार्श्वतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• स्थितः: standing
• स्थितः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; कर्तरि प्रयोगः

• प्रोवाच: said
• प्रोवाच: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपद); प्रथमपुरुष; एकवचन

• प्रणतः: bowed down
• प्रणतः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + नम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (दैत्यपतिः)

• ब्रह्मन्: O Brahmin/O venerable one
• ब्रह्मन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति; एकवचन

• कथम्: how
• कथम्: Sambandha (Interrogative)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक (interrogative adverb)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (here)

• आगतः: come/arrived
• आगतः: Kriya (Predicate participle/क्रियाविशेष)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; कर्तरि प्रयोगः

• भवान्: you (honorific)
• भवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; आदरार्थक-सर्वनाम

Speaker

Daityapati (Daitya king) addressing Durvāsā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The host offers madhuparka and arghya; a cow is presented as gift; he stands to the side with folded hands, asking the sage’s purpose with humility.

Characters & Entities

• Durvāsā
• Daityapati
• Madhuparka
• Arghya
• Cow (go-dāna)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is expressed through honoring holy guests with proper offerings, humility, and respectful inquiry.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage belongs to Dvārakā Māhātmya; the tīrtha focus emerges in nearby verses rather than this hospitality scene.

What ritualistic prescription is mentioned?

Madhuparka and arghya are formal guest-honor rites; gifting a cow (go-dāna) is shown as a high act of reverence.