Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 63

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडेऽर्बुदखण्डमाहात्म्यफलश्रुतिवर्णनंनाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe tṛtīye'rbudakhaṃḍe'rbudakhaṇḍamāhātmyaphalaśrutivarṇanaṃnāma triṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Translation

Так завершается шестьдесят третья глава, именуемая «Описание Пхалашрути (плодов чтения) Махатмьи Арбуда-кханды», в Прабхаса-кханде, в третьем подразделе — Арбуда-кханде, «Шри Сканда Махапураны», в Самхите Экаашити-сахасри.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; वाक्यसमाप्तिसूचक-निपात (quotative/end marker)

• श्रीस्कांदे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; कर्मधारयः (श्रीमान् स्कन्दः/श्रीस्कन्दः)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; कर्मधारयः (महच्च तत् पुराणम्)

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (collection)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्याप्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; द्विगु-समासः (एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; क्रमवाचक

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; तत्पुरुषः (प्रभासस्य खण्डः)

• तृतीये: in the third
• तृतीये: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; क्रमवाचक

• अर्बुदखण्डे: in the Arbuda section
• अर्बुदखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अर्बुद (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; तत्पुरुषः (अर्बुदस्य खण्डः)

• अर्बुदखण्डमाहात्म्यफलश्रुतिवर्णनम्: the description of the fruit of hearing the Arbuda-khaṇḍa’s greatness
• अर्बुदखण्डमाहात्म्यफलश्रुतिवर्णनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्बुदखण्ड (तत्पुरुष-प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + श्रुति (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषसमासः (अर्बुदखण्डस्य माहात्म्यस्य फलश्रुतेः वर्णनम्)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; नामनिर्देशक-निपात (particle meaning ‘named/called’)

• त्रिषष्टितमः: sixty-third
• त्रिषष्टितमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रिषष्टि (संख्या) + तमप्-प्रत्ययान्त (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; क्रमवाचक (63rd)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

Speaker

Redactor/colophon (textual closure formula)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-khaṇḍa-māhātmya (phalaśruti chapter colophon)

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-ending tableau: scribes and reciters concluding a chapter; a palm-leaf or birch-bark manuscript with the chapter title; a small shrine lamp signifying auspicious completion.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Arbuda Khaṇḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a colophon; it primarily authenticates and labels the chapter’s topic as the merit-statement (phalaśruti) of the Arbuda Māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arbuda is indicated as the Māhātmya’s focus, but the line itself is a chapter-ending title rather than a descriptive praise verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a formal textual closing statement.