Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16
Devanagari script
एवमुक्तः प्रबुद्धोऽहं पितृभिर्वरवर्णिनि । तेनाहं दुःखमापन्नस्तद्वाक्यं हृदि संस्मरन्
Transliteration
evamuktaḥ prabuddho'haṃ pitṛbhirvaravarṇini | tenāhaṃ duḥkhamāpannastadvākyaṃ hṛdi saṃsmaran
Translation
О прекрасноликая, так наставленный моими предками, я пробудился. Потому я пал в скорбь, храня их слова в сердце и непрестанно вспоминая их.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Karta (Subject complement)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि (having been told)
प्रबुद्धःawakened/alerted
प्रबुद्धः:
Karta (Subject complement)
TypeVerb
Rootप्र+बुध् (धातु)
Formक्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
पितृभिःby the fathers/ancestors
पितृभिः:
Karana (Agent/Instrument in passive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd), बहुवचन
वरवर्णिनिO fair-complexioned lady
वरवर्णिनि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootवरवर्णिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन; (वर+वर्णिनी)
तेनthereby/therefore
तेन:
Hetu (Cause)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd), एकवचन; हेत्वर्थे/तदर्थे (thereby/therefore)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
आपन्नःfallen into/afflicted
आपन्नः:
Karta (Subject complement)
TypeVerb
Rootआ+पद् (धातु)
Formक्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; (वाक्यम् इति विशेषणम्)
वाक्यम्statement/words
वाक्यम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
हृदिin (my) heart
हृदि:
Adhikarana (Locus)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन
संस्मरन्remembering
संस्मरन्:
Karta (Subject complement)
TypeVerb
Rootसम्+स्मृ (धातु)
Formशतृ (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
Speaker
Rājā (king)
Characters & Entities
R
Rājā (king)I
IndumatīP
Pitaraḥ (ancestors)FAQs
True change begins with inner awakening: taking dharmic counsel to heart leads one from negligence toward reform.
No specific tīrtha is mentioned in this verse.
None explicitly; it underscores the psychological readiness for later dharmic acts (worship/offerings/charity).