Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 46

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे व्यासतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe tṛtīye'rbudakhaṇḍe vyāsatīrthamāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Translation

Так завершается сорок шестая глава, именуемая «Описание величия тиртхи Вьясы», в третьем подразделе — Арбуда-кханде, внутри седьмой Прабхаса-кханды «Шри Сканда Махапураны», в Экашити-сахасри-самхите.

Word by Word

• iti: thus
• iti: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक

• śrīskāṃde: in the Śrī Skanda (Purāṇa)
• śrīskāṃde: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: śrī-skanda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन

• mahāpurāṇe: in the Mahāpurāṇa
• mahāpurāṇe: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: mahā-purāṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन

• ekāśītisāhasryām: in the eighty-one-thousand (collection)
• ekāśītisāhasryām: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ekāśīti-sāhasrī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् संहितायाः

• saṃhitāyām: in the Saṃhitā
• saṃhitāyām: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: saṃhitā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन

• saptame: in the seventh
• saptame: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: saptama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् प्रभासखण्डे

• prabhāsakhaṇḍe: in the Prabhāsa section
• prabhāsakhaṇḍe: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: prabhāsa-khaṇḍa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन

• tṛtīye: in the third
• tṛtīye: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: tṛtīya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् अर्बुदखण्डे

• arbudakhaṇḍe: in the Arbuda section
• arbudakhaṇḍe: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: arbuda-khaṇḍa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन

• vyāsatīrthamāhātmyavarṇanam: the description of the glory of Vyāsa-tīrtha
• vyāsatīrthamāhātmyavarṇanam: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: vyāsa-tīrtha-māhātmya-varṇana (प्रातिपदिक; व्यास + तीर्थ + माहात्म्य + वर्णन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; अध्याय-शीर्षक-रूपेण

• nāma: named
• nāma: Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: nāman (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नाम-निर्देशक

• ṣaṭcatvāriṃśaḥ: forty-sixth
• ṣaṭcatvāriṃśaḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ṣaṭ-catvāriṃśat (प्रातिपदिक; संख्या)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् अध्यायः

• adhyāyaḥ: chapter
• adhyāyaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: adhyāya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narratorial colophon (editorial/recitational closure)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vyāsatīrtha (topic of preceding chapter)

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-style closing scene: sages seated with palm-leaf manuscripts; a subtle depiction of a tīrtha on the margin labeled ‘Vyāsa-tīrtha’.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Arbuda Khaṇḍa
• Vyāsatīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It is a structural closure that preserves accurate chapter identity for recitation, study, and citation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vyāsatīrtha, the subject of the completed chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a chapter colophon.