Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

Devanagari script

तत्र दृष्ट्वा मुनिं प्राप्तं प्रणम्य महिषासुरः । विनयेन समायुक्तो ह्यभ्युत्थानमथाकरोत्

Transliteration

tatra dṛṣṭvā muniṃ prāptaṃ praṇamya mahiṣāsuraḥ | vinayena samāyukto hyabhyutthānamathākarot

Translation

Там, увидев прибывшего муни, Махишасура пал ниц; исполненный смирения, он поднялся, чтобы почтительно приветствовать его.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (adverb of place)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया

• मुनिम्: the sage
• मुनिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)

• प्राप्तम्: arrived
• प्राप्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुल्लिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular); 'मुनिम्' इति पदस्य विशेषणम्

• प्रणम्य: having bowed
• प्रणम्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: नम् (धातु) → प्रणम्य (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया

• महिषासुरः: Mahiṣāsura
• महिषासुरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महिष-असुर (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (महिषः असुरः); पुल्लिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)

• विनयेन: with humility
• विनयेन: Karana (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: विनय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचन; तृतीया (Instrumental, Singular)

• समायुक्तः: endowed/connected
• समायुक्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) → समा + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुल्लिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular); 'महिषासुरः' इति विशेषणम्

• हि: indeed
• हि: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/causal particle)

• अभ्युत्थानम्: rising up (in respect)
• अभ्युत्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभि-उत्-स्था (धातु) → अभ्युत्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)

• अथ: then
• अथ: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक (then)

• अकरोत्: did/performed
• अकरोत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration)

Visual Art Cues

Scene: A sage arrives; Mahiṣāsura, regal yet composed, bows with folded hands and rises to welcome him, signaling humility amid grandeur.

Characters & Entities

• Mahiṣāsura
• Muni (sage)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even powerful beings uphold dharma by honoring sages with humility and respectful welcome.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is part of the Arbuda Khaṇḍa within Prabhāsa Khaṇḍa; the immediate verse emphasizes dharma of reception rather than naming a specific tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; the act taught is social-dharma: rising and bowing to a visiting sage.