Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

Devanagari script

देवी तत्रैव संहृष्टा स्थिता पर्वतरोधसि । कस्यचित्त्वथकालस्य नारदो भगवान्मुनिः

Transliteration

devī tatraiva saṃhṛṣṭā sthitā parvatarodhasi | kasyacittvathakālasya nārado bhagavānmuniḥ

Translation

Богиня оставалась там же, исполненная радости, на горном склоне. Спустя некоторое время туда прибыл благословенный мудрец Нарада, святой муни.

Word by Word

• देवी: the Goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha/Emphasis
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक निपात (particle of emphasis)

• संहृष्टा: delighted
• संहृष्टा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हृष् (धातु) → संहृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular); 'देवी' इति पदस्य विशेषणम्

• स्थिता: standing/remaining
• स्थिता: Kriya-samānādhikaraṇa (Predicative/समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular); 'देवी' इति पदस्य विशेषणम्

• पर्वतरोधसि: on the mountain-slope/bank
• पर्वतरोधसि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पर्वत-रोधस् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पर्वतस्य रोधसि); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (Locative, Singular)

• कस्यचित्: of some
• कस्यचित्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अनिश्चितवाचक सर्वनाम; पुं/नपुंसक; एकवचन; षष्ठी (Genitive, Singular)

• तु: but/and then
• तु: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अन्वयार्थक निपात (contrastive particle)

• अथ: then
• अथ: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; आरम्भ/अनन्तरार्थक (then/now)

• कालस्य: of time/after some time
• कालस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचन; षष्ठी (Genitive, Singular)

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)

• भगवान्: venerable/divine
• भगवान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular); 'मुनिः/नारदः' इति विशेषणम्

• मुनिः: sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular); 'नारदः' इति समानााधिकरणम्

Speaker

Pulastya (narration, implied by continuing story after 'Pulastya uvāca')

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-parvata (implied)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: Devī stands delighted on a mountain slope, the landscape serene; after some time, Nārada approaches—veena in hand—bringing the energy of divine news and counsel.

Characters & Entities

• Devī
• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred landscapes become living tīrthas through the presence of Devī, and sages like Nārada connect divine events with the worlds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The mountain terrain of Arbuda is evoked (parvata-rodhas), indicating the sanctity of the Arbuda region within the Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse establishes sacred presence and narrative setting.