Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 143

Devanagari script

तस्य चापततस्तूर्णं खड्गं द्वाभ्यां ह्यकृन्तयत् । शराभ्यामर्धबाणेन प्रहस्य प्रासमेव च

Transliteration

tasya cāpatatastūrṇaṃ khaḍgaṃ dvābhyāṃ hyakṛntayat | śarābhyāmardhabāṇena prahasya prāsameva ca

Translation

Когда он стремительно бросился вперёд, она двумя стрелами рассекла его меч; затем, смеясь, стрелами и полустралою сбила и его копьё.

Word by Word

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• आपततः: of (him) who was rushing/attacking
• आपततः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: आ-पत् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (Present active participle), षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive singular)

• तूर्णम्: swiftly
• तूर्णम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन क्रियाविशेषण (adverbial accusative)

• खड्गम्: sword
• खड्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: खड्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• द्वाभ्याम्: with two (arrows)
• द्वाभ्याम्: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: (त्रिलिङ्ग) तृतीया-विभक्ति (Instrumental), द्विवचन (Dual)

• हि: indeed
• हि: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle, emphasis)

• अकृन्तयत्: cut asunder
• अकृन्तयत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृत्/कृन्त् (धातु)
• Form: लङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• शराभ्याम्: with two arrows
• शराभ्याम्: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन

• अर्ध-बाणेन: with a half-arrow (short arrow)
• अर्ध-बाणेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अर्ध (प्रातिपदिक) + बाण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रहस्य: having laughed
• प्रहस्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-हस् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (Gerund)

• प्रासम्: spear
• प्रासम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एव: also/indeed
• एव: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (particle of emphasis)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (rājan / bhūpa addressed)

Visual Art Cues

Scene: A Devī-archer intercepts a charging dānava: two arrows shear his sword mid-swing; with a half-arrow and additional shafts she shatters his spear, smiling in fearless mastery.

Characters & Entities

• Devī
• Daitya
• Sword (khaḍga)
• Spear (prāsa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma not only defeats aggression but disarms it—removing the means by which harm is done.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No; this is a tactical moment in the Arbuda-khaṇḍa battle narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.