Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

मुद्गल उवाच । अश्रुतैस्तैर्न गच्छेऽहमेतन्मे हृदि निश्चितम् । करिष्येऽहं तपो भूरि पूजयिष्ये महेश्वरम्

Transliteration

mudgala uvāca | aśrutaistairna gacche'hametanme hṛdi niścitam | kariṣye'haṃ tapo bhūri pūjayiṣye maheśvaram

Translation

Мудгала сказал: «Не услышав этого, я не пойду — так твёрдо решено в моём сердце. Я совершу обильные подвиги аскезы и буду поклоняться Махешваре (Шиве)».

Word by Word

• मुद्गलः: Mudgala
• मुद्गलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुद्गल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• अश्रुतैः: without having heard / by unheard (things)
• अश्रुतैः: Karana (Instrument/Reason/करण)
• Type: Adjective
• Root: अ-श्रुत (श्रु धातु + क्त, कृदन्त)
• Form: नञ्-पूर्वक-क्त-प्रत्ययान्त-विशेषणम् (unheard), पुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• तैः: by those
• तैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation particle)

• गच्छे: I go
• गच्छे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; छान्दस/आर्ष-रूपम् (for गच्छामि)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-एकवचनरूपम् (Genitive sg enclitic)

• हृदि: in (my) heart
• हृदि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• निश्चितम्: decided/fixed
• निश्चितम्: Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नि-चित् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्

• करिष्ये: I shall do
• करिष्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तपः: austerity
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• भूरि: much
• भूरि: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूरि (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: परिमाणवाचक-अव्ययम् (adverb of degree)

• पूजयिष्ये: I shall worship
• पूजयिष्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्

• महेश्वरम्: Maheshvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (mahān īśvaraḥ)

Speaker

Mudgala

Skanda Dialogue

Listener: Devadūta

Visual Art Cues

Scene: Mudgala, eyes steady, declares his vow: he will perform great austerity and worship Maheśvara; a subtle vision of Śiva-linga or Śiva’s presence appears as the inner goal.

Characters & Entities

• Mudgala
• Maheśvara (Śiva)
• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest aspiration is not mere heavenly enjoyment but devotion and tapas directed to Maheśvara, grounded in firm resolve and discernment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse highlights Śiva-worship within the Arbuda sacred narrative setting; the exact tīrtha is contextual (Māmuhrada/āśrama region).

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas (austerity) and pūjā (worship) of Maheśvara are explicitly stated.