Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तं चोवाच चतुर्वक्त्रः कस्त्वं केन विनिर्मितः । किमर्थमिह संप्राप्तः सर्वं विस्तरतो वद

Transliteration

taṃ covāca caturvaktraḥ kastvaṃ kena vinirmitaḥ | kimarthamiha saṃprāptaḥ sarvaṃ vistarato vada

Translation

Четырёхликий обратился к нему: «Кто ты? Кем ты сотворён? С какой целью ты пришёл сюда? Расскажи мне всё подробно».

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक-निपातः (conjunction)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• चतुर्वक्त्रः: the four-faced one (Brahmā)
• चतुर्वक्त्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चतुर् + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; चतुर्वक्त्र-समासः (चारि वक्त्राणि यस्य)

• कः: who
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; मध्यम-पुरुष-सर्वनाम

• केन: by whom
• केन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• विनिर्मितः: created/formed
• विनिर्मितः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + निर् + मा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle, क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगार्थः

• किम्: what
• किम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• अर्थम्: purpose
• अर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• इह: here
• इह: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)

• संप्राप्तः: arrived
• संप्राप्तः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + प्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘आगतः’ इत्यर्थे

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• विस्तरतः: in detail
• विस्तरतः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययम् (ablatival adverb: ‘in detail/at length’)

• वद: tell/speak
• वद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Brahmā (Caturvaktra/Kamalāsana)

Visual Art Cues

Scene: Brahmā stands before the radiant four-armed being, hands raised in inquiry; the divine figure remains calm and centered.

Characters & Entities

• Brahmā
• Govinda/Viṣṇu (addressed)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dialogue frames metaphysical inquiry as legitimate—even Brahmā seeks clarity about origin and purpose.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None is stated in this verse.