Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

यस्तु माघचतुर्द्दश्यां सोमवारे नृपोत्तम । शुक्लायां वाथ कृष्णायां स्पृष्ट्वा सिद्धो भवेन्नरः

Transliteration

yastu māghacaturddaśyāṃ somavāre nṛpottama | śuklāyāṃ vātha kṛṣṇāyāṃ spṛṣṭvā siddho bhavennaraḥ

Translation

Но тот человек, о лучший из царей, кто в четырнадцатый лунный день месяца Мāгха, приходящийся на понедельник — будь то в светлой или тёмной половине месяца, — прикоснётся к святыне, станет достигшим совершенства.

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)

• माघ-चतुर्दश्याम्: on the fourteenth (tithi) of Māgha
• माघ-चतुर्दश्याम्: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: माघ (प्रातिपदिक) + चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (माघस्य चतुर्दशी)

• सोम-वारे: on Monday
• सोम-वारे: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + वार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सोमस्य वारः)

• नृप-उत्तम: O best of kings
• नृप-उत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः

• शुक्लायाम्: in the bright (fortnight)
• शुक्लायाम्: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (to चतुर्दशी understood)

• वा: or
• वा: Sambandha (Alternative/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-निपात (or)

• अथ: or else
• अथ: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तर/प्रसङ्गबोधक-अव्यय (then/also)

• कृष्णायाम्: in the dark (fortnight)
• कृष्णायाम्: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (to चतुर्दशी understood)

• स्पृष्ट्वा: having touched
• स्पृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्पृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: स्पृश् (to touch)

• सिद्धः: accomplished, successful
• सिद्धः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विशेषणम् (to नरः)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriyā (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

Speaker

Unspecified in excerpt (instructional narration to a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddheśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa-uttama / nṛpa-sattama (the king addressed)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim approaches a Śiva-liṅga at Siddheśvara on Māgha caturdaśī; moonlit/early dawn ambience, priestly lamps, the pilgrim reverently touching the liṅga or threshold, with calendrical symbols (crescent moon, Monday) subtly present.

Characters & Entities

• Māgha (month)
• Somavāra (Monday)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Auspicious time (tithi and weekday) combined with contact at a holy Śaiva site is said to yield siddhi.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Siddheśvara sacred locale continues to be implied; the act of “touching” refers to contact with the sanctified presence there.

What ritualistic prescription is mentioned?

Observe Māgha caturdaśī when it falls on Monday (in either fortnight) and perform sacred contact (spṛśa) at the site.