Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29
Devanagari script
यस्मात्त्वयाहमादिष्टो देवानां वारणाधम । तस्मात्तव मुखे जिह्वा विपरीता भविष्यति
Transliteration
yasmāttvayāhamādiṣṭo devānāṃ vāraṇādhama | tasmāttava mukhe jihvā viparītā bhaviṣyati
Translation
«Поскольку ты повелевал мной от имени богов, о самый низкий из слонов, — потому в твоей пасти язык станет обращённым вспять».
Word by Word
यस्मात्since, because
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पञ्चमी (Abl.); एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative: 'since/from which reason')
त्वयाby you
त्वया:
Kartr-karana (Agent/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (Instr.); एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (Nom.); एकवचन
आदिष्टःwas ordered, was instructed
आदिष्टः:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + दिश् (धातु) + क्त
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (Gen.); बहुवचन
वारणाधमO lowest of elephants
वारणाधम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवारण (प्रातिपदिक) + अधम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास ('अधमः वारणः'); पुंलिङ्ग; सम्बोधन (Voc.); एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/Result marker/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पञ्चमी (Abl.); एकवचन; तस्मात्-इति हेत्वर्थे (therefore/from that reason)
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (Gen.); एकवचन
मुखेin (your) mouth
मुखे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Loc.); एकवचन
जिह्वाtongue
जिह्वा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (Nom.); एकवचन
विपरीताreversed, turned back
विपरीता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविपरीत (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त विशेषण; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन (जिह्वा-विशेषण)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future); प्रथम-पुरुष (3rd); एकवचन
Speaker
Hutāśana (Agni / Vaiśvānara)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Agni, blazing and stern, points toward the elephant as he utters the curse; the elephant recoils, mouth slightly open, foreshadowing the tongue’s reversal.
Characters & Entities
H
Hutāśana (Agni)D
DevasV
Vāraṇa (elephant)FAQs
Speech and instruction carry consequences; the Purāṇic ethic warns against harshness and misdirected blame in moments of fear.
No tīrtha is explicitly named in this verse.
None is stated in this verse.