Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

एवं स भगवान्विप्रं तं सन्तोष्य तदा गिरा । गरुडेन समं चक्रे कथाश्चित्रा मनोरमाः

Transliteration

evaṃ sa bhagavānvipraṃ taṃ santoṣya tadā girā | garuḍena samaṃ cakre kathāścitrā manoramāḥ

Translation

Так Благословенный Господь, удовлетворив тогда того брахмана Своими речами, беседовал с Гарудой, ведя дивные и усладительные повествования.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम्; English: adverb ‘thus’

• सः: he
• सः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; English: pronoun, nominative singular

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; English: nominative singular

• विप्रम्: the brāhmaṇa
• विप्रम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; English: accusative singular

• तम्: him
• तम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विप्रम् इत्यस्य पुनरुक्त-सूचकः; English: accusative singular

• सन्तोष्य: having pleased/satisfied
• सन्तोष्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + तुष् (धातु) + ल्यप्/य (अव्यय-कृदन्त)
• Form: ल्यपन्त-अव्ययम् (पूर्वकालिक-क्रिया) ‘सन्तोष्य’ = ‘सन्तोषं कृत्वा’; English: gerund ‘having satisfied’

• तदा: then
• तदा: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम्; English: adverb ‘then’

• गिरा: with speech/words
• गिरा: Karana (Instrument)
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; English: instrumental singular

• गरुडेन: with Garuḍa
• गरुडेन: Sahakaraka (Accompaniment)
• Type: Noun
• Root: गरुड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (सह), एकवचनम्; English: instrumental singular

• समम्: together (with)
• समम्: Sahakaraka (Accompaniment)
• Type: Indeclinable
• Root: सम (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
• Form: समम् इति अव्ययम् (सह/समानार्थे); English: adverb ‘together’

• चक्रे: made; did
• चक्रे: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; English: perfect, 3rd sg (middle)

• कथाः: stories; conversations
• कथाः: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), बहुवचनम्; English: accusative plural

• चित्राः: wonderful; varied
• चित्राः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; कथाः इत्यस्य विशेषणम्; English: fem. acc. pl

• मनोरमाः: delightful
• मनोरमाः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मनोरम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; कथाः इत्यस्य विशेषणम्; English: fem. acc. pl

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Lord, having reassured the brāhmaṇa, turns to Garuḍa and engages in charming, wondrous conversation—an intimate divine dialogue scene.

Characters & Entities

• Bhagavān (the Lord)
• brāhmaṇa
• Garuḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Respecting and satisfying the learned (vipra) is dharmic; sacred dialogue (kathā) with exalted beings transmits wisdom pleasantly.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it functions as narrative transition within the Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes speech-based satisfaction and ensuing dialogue.