Previous Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 74

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठेनागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कौरवपाण्डवयादवकृतलिंग प्रतिष्ठावृत्तांतवर्णनंनाम चतुःसप्ततितमोऽध्यायः

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhenāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye kauravapāṇḍavayādavakṛtaliṃga pratiṣṭhāvṛttāṃtavarṇanaṃnāma catuḥsaptatitamo'dhyāyaḥ

Так завершается семьдесят четвёртая глава, именуемая «Повествование о посвящении лингамов, совершённом Кауравами, Пандавами и Ядавами», в «Махатмье кшетры Хатакешвары», в шестом (Нагара) кханде «Шри Сканда Махапураны», в своде из восьмидесяти одной тысячи шлок.

itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (निगमन/उपसंहारार्थक) indeclinable particle meaning "thus"
śrī-skāṃdein the Śrī-Skanda (Purāṇa)
śrī-skāṃde:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootśrīskāṃda (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरणे (locative) "in the Śrī-Skanda"
mahā-purāṇein the great Purāṇa
mahā-purāṇe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā + purāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे "in the Mahāpurāṇa"
ekāśīti-sāhasryāmin the eighty-one-thousand (collection)
ekāśīti-sāhasryām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootekāśīti + sāhasrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम्—"in the (collection) of eighty-one thousand"
saṃhitāyāmin the saṃhitā
saṃhitāyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃhitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे "in the Saṃhitā"
ṣaṣṭhein the sixth
ṣaṣṭhe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootṣaṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम्—"in the sixth"
nāgara-khaṇḍein the Nāgara section
nāgara-khaṇḍe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnagara + khaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे "in the Nāgara-khaṇḍa"
hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmyein the glory-section of Hāṭakeśvara sacred field
hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmye:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roothāṭakeśvara + kṣetra + māhātmya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे "in the Māhātmya of Hāṭakeśvara-kṣetra"
kaurava-pāṇḍava-yādava-kṛta-liṅgathe liṅga made by the Kauravas, Pāṇḍavas, and Yādavas
kaurava-pāṇḍava-yādava-kṛta-liṅga:
Karma/Viṣaya (Object/Topic)
TypeNoun
Rootkaurava + pāṇḍava + yādava + kṛta (कृ धातु, क्त) + liṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासपद—"the liṅga made by Kauravas, Pāṇḍavas, and Yādavas" (heading element)
pratiṣṭhā-vṛttānta-varṇanamnarration of the account of installation
pratiṣṭhā-vṛttānta-varṇanam:
Karta (Title/Subject)
TypeNoun
Rootpratiṣṭhā + vṛttānta + varṇana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; विषयवाचकं शीर्षकम्—"the narration of the account of installation"
nāmanamed
nāma:
Sambandha (Naming marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formअव्यय (नामार्थक/इति-समर्थ) indeclinable meaning "named/called"
catuḥ-saptatitamaḥseventy-fourth
catuḥ-saptatitamaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootcatuḥ + saptati + tama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक—"seventy-fourth"
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ/विषय—"chapter"

Redactor/Colophon

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A manuscript-style colophon scene: sages seated in an āśrama, palm-leaf manuscript and ink-pot visible; in the background, symbolic vignettes of Kauravas, Pāṇḍavas, and Yādavas performing liṅga-pratiṣṭhā at a golden-hued (hāṭaka) shrine.

S
Skanda Mahāpurāṇa
N
Nāgara-khaṇḍa
H
Hāṭakeśvara-kṣetra
K
Kauravas
P
Pāṇḍavas
Y
Yādavas
L
Liṅga-pratiṣṭhā

FAQs

As a colophon, it primarily preserves the chapter’s theme: the sanctifying power of liṅga-pratiṣṭhā performed at a revered kṣetra.

Hāṭakeśvara-kṣetra, explicitly named in the colophon.

Liṅga-pratiṣṭhā (consecration/installation of Śiva-liṅgas) is identified as the central subject of the chapter.