Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 98

Devanagari script

ततस्तेन च शप्तोऽहं गालवेन महात्मना । वंचितोऽहं त्वया यस्माद्बको भव सुदुर्मते

Transliteration

tatastena ca śapto'haṃ gālavena mahātmanā | vaṃcito'haṃ tvayā yasmādbako bhava sudurmate

Translation

Тогда великий духом Галава наложил на меня проклятие: «Раз ты обманул меня — стань журавлём (бака), о совершенно извращённый умом!»

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• तेन: by him/with that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• शप्तः: cursed
• शप्तः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √शप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• गालवेन: by Gālava
• गालवेन: Karana (Agent-instrument in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: गालव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• महात्मना: by the great-souled one
• महात्मना: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण

• वंचितः: deceived
• वंचितः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √वञ्च् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Agent-instrument in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, एकवचन

• यस्मात्: because
• यस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सम्बन्धबोधक-अव्यय (correlative indeclinable: 'because/from which reason')

• बकः: a crane/heron
• बकः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: बक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भव: become
• भव: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• सुदुर्मते: O very evil-minded one
• सुदुर्मते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सु- + दुर्मति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Speaker

Gālava

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Gālava pronounces a curse; the offender begins transforming into a crane—limbs thinning, neck elongating—capturing the moment of metamorphosis.

Characters & Entities

• Gālava
• śiṣya (disciple)
• baka (crane)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Deceit and violation of dharma lead to degradation; a sage’s curse symbolizes karmic retribution that matches one’s misconduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific holy site is named in this shloka.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse focuses on śāpa (curse) as moral consequence.