Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 154

Devanagari script

सखीभिः कीर्तिता मह्यं भार्गवस्य मुनेः सुता । एषा चाद्यापि कन्यात्वे वर्तते चारुहासिनी

Transliteration

sakhībhiḥ kīrtitā mahyaṃ bhārgavasya muneḥ sutā | eṣā cādyāpi kanyātve vartate cāruhāsinī

Translation

Её подруги сказали мне: «Она — дочь мудреца Бхаргавы. И поныне она пребывает в девичестве», — дева с мягкой, чарующей улыбкой.

Word by Word

• सखीभिः: by (female) friends
• सखीभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सखी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural

• कीर्तिता: was mentioned/praised
• कीर्तिता: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: कीर्त् (धातु) → कीर्तित (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Past passive participle agreeing with ‘सुता’

• मह्यम्: to me
• मह्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी विभक्ति, एकवचन; Dative singular

• भार्गवस्य: of Bhārgava
• भार्गवस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भार्गव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) विभक्ति, एकवचन; Genitive singular

• मुनेः: of the sage
• मुनेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; Genitive singular

• सुता: daughter
• सुता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• एषा: this (girl)
• एषा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Demonstrative pronoun

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात; conjunction

• अद्यापि: even today; still
• अद्यापि: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य + अपि (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय; adverb ‘even today/still’

• कन्यात्वे: in maidenhood/virgin state
• कन्यात्वे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कन्यात्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) विभक्ति, एकवचन; Locative singular

• वर्तते: remains; exists
• वर्तते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृत् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; Present 3sg Ātmanepada

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात; conjunction

• आरुहासिनी: lovely-smiling
• आरुहासिनी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चारु + हासिनी (प्रातिपदिक); हासिनी < हस् (धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास ‘चारु-हासिनी’ = having a lovely smile

Speaker

Unnamed narrator (male); information conveyed by the maiden’s friends

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sakhīs identify the maiden as Bhārgava’s daughter; she stands with a charming smile, modest and youthful, the atmosphere of an ascetic hermitage around her.

Characters & Entities

• Bhārgava (sage lineage)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma values rightful relationships rooted in lineage, consent, and proper social order rather than impulsive desire.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tirtha is named in this verse; it supports the larger Tīrthamāhātmya narrative framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it provides identification and marital status.