Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

कांतिर्लज्जा महामाया श्रद्धा सर्वार्थसाधिनी । त्वया विरहितं किंचिन्नास्ति त्रिभुवनेष्वपि

Transliteration

kāṃtirlajjā mahāmāyā śraddhā sarvārthasādhinī | tvayā virahitaṃ kiṃcinnāsti tribhuvaneṣvapi

Translation

Ты — сияние, стыдливость, Махамайя и вера, совершающая всякую достойную цель. Во всех трёх мирах нет ничего, что существовало бы отдельно от Тебя.

Word by Word

• कान्तिः: splendour/beauty
• कान्तिः: Predicate nominative (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative)

• लज्जा: modesty/shame
• लज्जा: Predicate nominative (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लज्जा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative)

• महामाया: great illusion/power of delusion
• महामाया: Predicate nominative (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (उपसर्ग/विशेषण-प्रातिपदिक) + माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative); कर्मधारयः ‘महती माया’

• श्रद्धा: faith
• श्रद्धा: Predicate nominative (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative)

• सर्वार्थसाधिनी: accomplishing all aims
• सर्वार्थसाधिनी: Predicate adjective (समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + साधिनी (साध् धातु, णिनि-प्रत्ययान्त कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative); षष्ठी-तत्पुरुषः/सम्बन्धः ‘सर्वेषाम् अर्थानाम् साधिनी’

• त्वया: by you/without you (with virahitam)
• त्वया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन; तृतीया (Instrumental)

• विरहितम्: devoid/separated
• विरहितम्: Predicate adjective (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + रह् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक ‘विरहित’)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc); क्त-प्रत्ययान्त; ‘devoid of’

• किम्: what/anything
• किम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative)

• चित्: ever/at all
• चित्: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: अव्यय; अनिश्चितार्थक-निपातः; ‘-ever/any’ (किम्-शब्देन सह)

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपातः

• अस्ति: exists/is
• अस्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार; प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• त्रिभुवनेषु: in the three worlds
• त्रिभुवनेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + भुवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; सप्तमी (Locative); द्विगु-समासः ‘त्रीणि भुवनानि’

• अपि: even/also
• अपि: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अप्यर्थे ‘even/also’

Speaker

Unspecified (contextual stuti within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; likely a devotee/sage praising Devī)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage audience within tīrtha-māhātmya narration

Visual Art Cues

Scene: Devī as an all-pervading luminous presence: her radiance fills the three worlds; modesty and faith appear as attendant personifications; the pilgrim perceives no separation between self, world, and the Mother.

Characters & Entities

• Mahāmāyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devī is both the inner virtue (faith, modesty) and the cosmic power (Mahāmāyā); recognizing her presence sanctifies all action, including pilgrimage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named here; the verse universalizes the mahātmya by asserting Devī’s presence everywhere.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the emphasis is contemplative—seeing all as pervaded by Devī.