Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 225›Shloka 7
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

अभिरम्यतामिति मन्त्रेण ब्राह्मणस्य विसर्जनम् । अच्छिन्नाग्रमभिन्नाग्रं कुर्याद्दर्भतृणद्वयम् । पवित्रं तद्विजानीयादेकोद्दिष्टे विधीयते

Transliteration

abhiramyatāmiti mantreṇa brāhmaṇasya visarjanam | acchinnāgramabhinnāgraṃ kuryāddarbhatṛṇadvayam | pavitraṃ tadvijānīyādekoddiṣṭe vidhīyate

Translation

С мантрой «абхирамьятам» следует почтительно отпустить брахмана. Нужно приготовить две травинки дарбхи (куши) с концами не срезанными и не расщеплёнными; знай, что это и есть «павитра» (очистительное кольцо/трава). Так предписано для обряда экоддишта.

Word by Word
abhiramyatāmlet (him) be pleased
abhiramyatām:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi√ram (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्; धातुः √रम् (to delight) उपसर्गः अभि; अर्थः ‘अभिरम्यताम्’ (let him be pleased)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्ययम्; इति-शब्दः (quotative particle)
mantreṇaby the mantra
mantreṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
brāhmaṇasyaof the brāhmaṇa
brāhmaṇasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
visarjanamdismissal
visarjanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvisarjana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
acchinnauncut
acchinna:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roota- + chinna (कृदन्त; √chid, क्त)
Formनञ्-समासपूर्वक-क्तान्तः; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थः ‘अच्छिन्न’ (not cut)
agramtip/end
agram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootagra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; (समासाङ्ग-रूपेण)
anot
a:
Sambandha (Prefix/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roota- (नञ्/अव्यय-उपसर्ग)
Formनञ्-पूर्वक-निषेधः (negative prefix)
bhinnasplit/broken
bhinna:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhinna (कृदन्त; √bhid, क्त)
Formक्तान्तः; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (नञ्-पूर्वकः)
agramtip/end
agram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootagra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन
kuryātshould make
kuryāt:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपदम्
darbhakuśa grass
darbha:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootdarbha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रातिपदिकम् (समासाङ्ग)
tṛṇagrass
tṛṇa:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Roottṛṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रातिपदिकम् (समासाङ्ग)
dvayama pair (two pieces)
dvayam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdvaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः—द्विगुः (द्वे इति संख्या + यम्)
pavitrampavitra ring
pavitram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpavitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम
vijānīyātshould know/recognize
vijānīyāt:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvi√jñā (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपदम्
ekoddiṣṭein the ekoddiṣṭa rite
ekoddiṣṭe:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rooteka + uddiṣṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः
vidhīyateis prescribed/is done
vidhīyate:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvi√dhā (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (passive)
Speaker

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya instructional tone)

Characters & Entities
B
Brāhmaṇa
D
darbha (kuśa grass)
E
ekoddiṣṭa
P
pavitra

FAQs

Ritual purity and correct procedure are treated as forms of reverence that make offerings truly reach the Pitṛs.

This verse is procedural within the Tīrthamāhātmya context; it does not name a specific tīrtha in the snippet.

Dismiss the Brāhmaṇa with the mantra “abhiramyatām” and prepare two darbha blades with intact, unsplit tips as the pavitra for the ekoddiṣṭa rite.

←Previous Verse
Next Verse→