Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

Devanagari script

राजतेषु च पात्रेषु यद्द्विजेभ्यः प्रदीयते । पितृभ्यस्तस्य नैवाऽन्तो युगान्तेऽपि प्रजायते

Transliteration

rājateṣu ca pātreṣu yaddvijebhyaḥ pradīyate | pitṛbhyastasya naivā'nto yugānte'pi prajāyate

Translation

Всё, что даруется дваждырождённым (dvija) в серебряных сосудах, — у того подношения для питров нет конца, даже при завершении юги.

Word by Word

• राजतेषु: in/among silver (vessels)
• राजतेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: राजत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), बहुवचनम्; विशेषणम् (silver-made)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)

• पात्रेषु: in vessels
• पात्रेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• यत्: whatever (that which)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धसूचकं सर्वनाम (relative pronoun)

• द्विजेभ्यः: to the twice-born (Brahmins)
• द्विजेभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (सम्प्रदान), बहुवचनम्

• प्रदीयते: is given
• प्रदीयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: लट्-लकारः (वर्तमान), कर्मणि-प्रयोगः (passive), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• पितृभ्यः: to the ancestors
• पितृभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, चतुर्थी/पञ्चमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; अत्र सम्प्रदानार्थे (for the Pitṛs)

• तस्य: of that (gift/merit)
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम् (of that/its)

• न: not
• न: Sambandha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्ययम् (emphasis)

• अन्तः: end/limit
• अन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• युगान्ते: at the end of an age
• युगान्ते: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युगान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपेक्षाबोधक-अव्ययम् (also/even)

• प्रजायते: arises/comes into being
• प्रजायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-जन (धातु)
• Form: लट्-लकारः (वर्तमान), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

Speaker

Bhartṛyajña

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A silver vessel gleams as a donor pours offering to a brāhmaṇa; behind, a symbolic timeline arc shows yugas passing while the pitṛs continue receiving the offering’s benefit—visualizing ‘no end even at yuga’s close’.

Characters & Entities

• Dvija (brāhmaṇa)
• Pitṛs
• Rājata (silver)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Rightful giving amplifies and extends merit; offerings dedicated to pitṛs through proper recipients are described as inexhaustible.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse emphasizes śrāddha merit rather than a named location; the tīrtha-setting is contextual to the chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

It praises giving to dvijas using silver vessels as yielding inexhaustible pitṛ-related merit.