Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

Devanagari script

शक्र श्राद्धं परित्यज्य गता यत्र पितामहः । शक्रोऽपि तत्पुरं प्राप्य गयाकूप्यामुपागतः

Transliteration

śakra śrāddhaṃ parityajya gatā yatra pitāmahaḥ | śakro'pi tatpuraṃ prāpya gayākūpyāmupāgataḥ

Translation

Туда, куда некогда отправился Питамаха (Брахма), отложив даже шраддху, прибыл и Шакра (Индра): достигнув того города, он подошёл к Гая-купӣ — священному колодцу Гайи.

Word by Word

• शक्र: O Śakra (Indra)
• शक्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन-प्रयोग

• श्राद्धम्: śrāddha (rite)
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• परित्यज्य: having abandoned
• परित्यज्य: Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: परि-त्यज् (धातु) + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerund/absolutive)

• गताः: went
• गताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक (relative adverb)

• पितामहः: Pitāmaha (Brahmā / grandsire)
• पितामहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• शक्रः: Śakra (Indra)
• शक्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• तत्पुरम्: that city
• तत्पुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तत् + पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: तस्य पुरम्)

• प्राप्य: having reached
• प्राप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-आप् (धातु) + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerund/absolutive)

• गयाकूप्याम्: at the Gayā-well
• गयाकूप्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गया + कूपी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: गयायाः कूपी)

• उपागतः: arrived
• उपागतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: उप-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Purāṇic narrator (contextual narrator in Tīrtha-māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gayā-kūpī

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Indra arrives at the city of Gayā and approaches the Gayā-kūpī, recalling Brahmā’s earlier visit; the well is ringed with sacred markings, darbha, and attentive brāhmaṇas.

Characters & Entities

• Śakra (Indra)
• Pitāmaha (Brahmā)
• Gayā-kūpī
• Gayā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the gods seek out famed tīrthas; the sanctity of place (tīrtha-māhātmya) draws one toward rites connected with ancestors and dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gayā—specifically the Gayā-kūpī (sacred well), a celebrated locus for pitṛ-related rites.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śrāddha is referenced as the central ancestral rite associated with the tīrtha context.