Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

Devanagari script

करिष्यति च या नारी पूजा यस्या अपि क्वचित् । सा भविष्यति दुःखाढ्या वंध्या दौर्भाग्यसंयुता

Transliteration

kariṣyati ca yā nārī pūjā yasyā api kvacit | sā bhaviṣyati duḥkhāḍhyā vaṃdhyā daurbhāgyasaṃyutā

Translation

Любая женщина, которая в какое бы то ни было время совершит поклонение (запретным или неподобающим образом в этом священном контексте), как говорят, станет исполненной скорби — бесплодной и сопряжённой с несчастьем.

Word by Word

• करिष्यति: will do / will perform
• करिष्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present/Future sense in context), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular); परस्मैपदम्

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपातः (conjunction/particle)

• या: who (she)
• या: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः (f.), प्रथमा-विभक्तिः (Nom. 1), एकवचनम् (sg.)

• नारी: woman
• नारी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• पूजा: worship
• पूजा: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Acc. 2), एकवचनम्

• यस्याः: of whom / whose
• यस्याः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Gen. 6), एकवचनम्

• अपि: even / also
• अपि: Sambandha (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle; concessive/emphatic)

• क्वचित्: somewhere / at any time
• क्वचित्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देश/कालवाचक-अव्यय (adverb: somewhere/ever)

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• भविष्यति: will become
• भविष्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple future), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• दुःखाढ्या: rich in sorrow / full of suffering
• दुःखाढ्या: Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानााधिकरण/Predicative)
• Type: Adjective
• Root: दुःख + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (predicate adjective)

• वंध्या: barren
• वंध्या: Karta-samānādhikaraṇa (Predicative)
• Type: Adjective
• Root: वन्ध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• दौर्भाग्यसंयुता: endowed with misfortune
• दौर्भाग्यसंयुता: Karta-samānādhikaraṇa (Predicative)
• Type: Adjective
• Root: दौर्भाग्य + संयुत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

Speaker

Unspecified (Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative voice; likely a Purāṇic narrator addressing a listener within the tīrtha-context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In a tīrtha-māhātmya setting, worship must follow proper dharma and injunctions; violating the sacred procedure is portrayed as leading to suffering and misfortune.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is embedded in the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (Adhyāya 192); the specific tīrtha name is not stated in the single-verse excerpt.

What ritualistic prescription is mentioned?

No positive rite (snāna, dāna, japa) is specified here; the verse functions as a niṣedha-style warning about performing pūjā in an improper/forbidden manner within the tīrtha context.