Previous Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 488

श्रुत्वा पैतामहं यज्ञं कौतुकेन समन्विताः । कीदृशो भविता यज्ञो दीक्षितो यत्र पद्मजः

śrutvā paitāmahaṃ yajñaṃ kautukena samanvitāḥ | kīdṛśo bhavitā yajño dīkṣito yatra padmajaḥ

Услышав о жертвоприношении Пайта̄маха, они исполнились благоговейного изумления: «Каково будет то яджня, в котором Сам Лотосорождённый (Брахма) — посвящённый совершитель (дикшита)?»

श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त)
Formअव्यय-कृदन्त (क्त्वा/ल्यप्), पूर्वकालिक-क्रिया (having heard)
पैतामहम्of the Grandfather (Brahmā); ancestral
पैतामहम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपैतामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (pertaining to the Pitāmaha/Brahmā)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कौतुकॆनwith curiosity; with eagerness
कौतुकॆन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकौतुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
समन्विताःendowed; accompanied
समन्विताः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + अन्वि/इ (धातु) → समन्वित (कृदन्त/भूतकृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि-प्रयोगः (endowed/possessed)
कीदृशःwhat kind of?
कीदृशः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-विशेषणम्
भविताwill be
भविता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद (he/it will be)
यज्ञःthe sacrifice
यज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दीक्षितःconsecrated; initiated
दीक्षितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीक्ष् (धातु) → दीक्षित (कृदन्त/भूतकृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (initiated/consecrated)
यत्रwhere
यत्र:
Avyaya (Clause linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध/देशवाचक (relative adverb: where)
पद्मजःPadmaja (Brahmā)
पद्मजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपद्म + ज (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (पद्मात् जायते इति = Brahmā)

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (hosting the Paitāmaha yajña)

Type: kshetra

Listener: dvijottamāḥ (audience)

Scene: Crowds of sages and celestial beings gather, faces lit with anticipation, looking toward a grand yajña arena where Brahmā is to be consecrated; banners, vedi geometry, and ritual vessels abound.

B
Brahmā (Padmaja)
P
Paitāmaha Yajña
Y
Yajña

FAQs

When the highest authorities honor a rite with consecration, it magnifies faith and inspires seekers to approach sacred places and rituals with reverence.

Within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative framework; the verse foregrounds the Paitāmaha yajña rather than naming a new tīrtha.

Dīkṣā (ritual consecration) of the yajamāna is referenced—here, remarkably, Brahmā himself is said to be dīkṣita.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App