Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17
Devanagari script
तद्भक्त्या लब्धराज्यापि दाहेन परियुज्यसे । गौरी यत्तापसंयुक्ता बालुकाभिः कृता त्वया
Transliteration
tadbhaktyā labdharājyāpi dāhena pariyujyase | gaurī yattāpasaṃyuktā bālukābhiḥ kṛtā tvayā
Translation
«Хотя этой преданностью ты обрела царство, ты всё же страдаешь от жгучей боли, ибо Гаури, которую ты сотворила из песка, была сделана в соединении с жаром».
Word by Word
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; भक्त्या इत्यस्य विशेषण (genitive relation)
भक्त्याby devotion
भक्त्या:
Hetu/Instrument (Cause/Means)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
लब्धराज्याhaving obtained a kingdom
लब्धराज्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootlabdha (प्रातिपदिक; √labh धातु) + rājya (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त—क्त (PPP) labdha; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष (rājyaṃ labdhā)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
दाहेनby burning/heat
दाहेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdāha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
परियुज्यसेyou are afflicted/subjected
परियुज्यसे:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpari + √yuj (धातु)
Formलट् (Present/लट्), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोग (passive sense: 'you are afflicted/connected')
गौरीGaurī
गौरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यत्because/that
यत्:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootyat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक (relative particle: 'because/that which')
तापसंयुक्ताconnected with heat/austerity
तापसंयुक्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roottāpa (प्रातिपदिक) + saṃyukta (प्रातिपदिक; sam+√yuj धातु)
Formकृदन्त—क्त (PPP) saṃyukta; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तृतीया-तत्पुरुष (tāpena saṃyuktā)
बालुकाभिःwith sand
बालुकाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbālukā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
कृताwas made/done
कृता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग
त्वयाby you
त्वया:
Kartr̥ (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, एकवचन
Speaker
The sage (muni)
Characters & Entities
G
Gaurī (Pārvatī)R
rājya (kingdom)FAQs
Devotion can yield worldly success, yet improper or harmful modes of worship may leave lingering suffering; dharma includes correct practice.
The verse is part of a tīrtha chapter but does not name the location; the tīrtha context frames the remedy.
It diagnoses the cause (heat-associated worship with sand), preparing for the prescribed cooling/abhiṣeka practice later.