Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

वसिष्ठ उवाच । तथा भद्रे करिष्यामि यथा स्यात्सलिलं पुनः । प्रवाहे तव निर्याति सर्वं रक्तं परिक्षयम्

Transliteration

vasiṣṭha uvāca | tathā bhadre kariṣyāmi yathā syātsalilaṃ punaḥ | pravāhe tava niryāti sarvaṃ raktaṃ parikṣayam

Translation

Васиштха сказал: «Да будет так, о благодатная; я сделаю так, чтобы вода вновь вернулась, и в твоём потоке вся кровь уйдёт, до полного прекращения».

Word by Word

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• तथा: thus/so
• तथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• भद्रे: O auspicious lady
• भद्रे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• करिष्यामि: I will do
• करिष्यामि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future/लृट्), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद

• यथा: so that
• यथा: Sambandha (Conjunctive/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (conjunction/adverb ‘so that/as’)

• स्यात्: may be/should become
• स्यात्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• सलिलम्: water
• सलिलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सलिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• प्रवाहे: in the stream/flow
• प्रवाहे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रवाह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम

• निर्याति: goes out/flows out
• निर्याति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर्-या (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘रक्तम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• रक्तम्: blood
• रक्तम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• परिक्षयम्: to complete cessation/ending
• परिक्षयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: परि-क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (goal/result)

Speaker

Vasiṣṭha

Tirtha Mahatmya

Type: river/kshetra

Skanda Dialogue

Listener: bhadre (auspicious one; likely a river/personified entity or petitioner)

Visual Art Cues

Scene: Vasiṣṭha speaks a blessing and promise to an auspicious figure (likely a river-goddess or petitioner), declaring he will restore water and end the bloody pollution in the stream.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Sarasvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Compassionate resolve by a great sage can reverse the effects of adharma and curse, reaffirming hope and the return of purity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Sarasvatī tīrtha is glorified through the promise of restored, life-giving waters.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not yet; Vasiṣṭha’s commitment leads into the concrete mantra-act described subsequently.