Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

वेदाध्ययनसंपन्नो नित्यं च पठते हि सः । ब्राह्मणोचितमार्गेण गच्छमानो दिवानिशम्

Transliteration

vedādhyayanasaṃpanno nityaṃ ca paṭhate hi saḥ | brāhmaṇocitamārgeṇa gacchamāno divāniśam

Translation

Одарённый ведическим учением, он воистину ежедневно совершал чтение; и днём и ночью шёл путём, подобающим брахману.

Word by Word

• वेदाध्ययनसंपन्नः: accomplished in Vedic study
• वेदाध्ययनसंपन्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + अध्ययन (प्रातिपदिक) + संपन्न (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (वेदाध्ययने संपन्नः = ‘endowed with Vedic study’)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचनम् (adverbial accusative)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• पठते: he recites/reads
• पठते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/indeed)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• ब्राह्मणोचितमार्गेण: by the path proper for a Brahmin
• ब्राह्मणोचितमार्गेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक) + उचित (कृदन्त/प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (ब्राह्मणानाम् उचितः मार्गः)

• गच्छमानः: going/walking
• गच्छमानः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गच्छमान (कृदन्त, शानच्/वर्तमानकाले आत्मनेपद)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्तः (present middle participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दिवानिशम्: day and night
• दिवानिशम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: दिवा (अव्यय/प्रातिपदिक) + निशा (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषणम् (day and night)

Speaker

Sūta (deduced; Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)

Visual Art Cues

Scene: A learned figure sits at dawn and dusk with palm-leaf manuscripts, reciting; his life is shown as a continuous cycle of day-night discipline, simple dwelling, sacred fire nearby.

Characters & Entities

• Viśvāmitra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady daily study and recitation cultivate dharma; true nobility is shown through disciplined practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is stated; the verse highlights dharmic lifestyle within the Māhātmya narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

Regular recitation/study (paṭhana) of the Veda is implied as a daily discipline.