Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65

Devanagari script

ममापराधात्संनष्टं सर्वं सैन्यमनन्तकम् । तस्माद्यास्याम्यहं हर्म्यं न युद्धेन प्रयोजनम्

Transliteration

mamāparādhātsaṃnaṣṭaṃ sarvaṃ sainyamanantakam | tasmādyāsyāmyahaṃ harmyaṃ na yuddhena prayojanam

Translation

«По моей собственной вине всё моё бесчисленное войско погибло. Потому я возвращусь во дворец; нет больше смысла в войне.»

Word by Word

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• अपराधात्: from (my) offense
• अपराधात्: Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: अपराध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• संनष्टम्: destroyed
• संनष्टम्: Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-√नश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘destroyed’ (predicate)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सैन्यम्)

• सैन्यम्: army
• सैन्यम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सैन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अनन्तकम्: countless / immense
• अनन्तकम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सैन्यम्)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; ‘therefore/from that’

• यास्यामि: I will go
• यास्यामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• हर्म्यम्: palace
• हर्म्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हर्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha/Negation (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation)

• युद्धेन: by war
• युद्धेन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• प्रयोजनम्: purpose / need
• प्रयोजनम्: Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रयोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘purpose/need’

Speaker

Viśvāmitra

Visual Art Cues

Scene: After devastation, the king stands amid remnants of a defeated army, turning away toward the palace, shoulders lowered; Vasiṣṭha remains as a steady moral presence.

Characters & Entities

• Viśvāmitra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Acknowledging one’s fault and withdrawing from adharmic conflict is itself a step toward inner purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this line; it supports the chapter’s broader tīrtha-māhātmya narrative arc.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the emphasis is ethical—ending pointless warfare.