Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

मणिभद्रो गृहस्यांतर्भुक्त्वा शयनमाश्रितः । संतिष्ठते न जानाति वृत्तांतमिदमा स्थितम्

Transliteration

maṇibhadro gṛhasyāṃtarbhuktvā śayanamāśritaḥ | saṃtiṣṭhate na jānāti vṛttāṃtamidamā sthitam

Translation

Между тем Манибхадра, поев в доме, удалился на ложе отдохнуть. Он оставался там, не ведая о случившемся.

Word by Word

• मणिभद्रः: Maṇibhadra
• मणिभद्रः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: मणिभद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• गृहस्य: of the house
• गृहस्य: Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• अन्तः: inside
• अन्तः: Adhikarana (अधिकरण/locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तः (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्ग/अव्ययीभावार्थे अव्यय (adverb: 'inside')

• भुक्त्वा: having eaten
• भुक्त्वा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/preceding action)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), 'having eaten'

• शयनम्: bed; sleeping-place
• शयनम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: शयन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• आश्रितः: having taken refuge in; having lain on
• आश्रितः: Karta (कर्ता; predicate participle of subject)
• Type: Verb
• Root: आ-श्रि (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'having resorted to/lying on'

• संतिष्ठते: stands; remains
• संतिष्ठते: Kriya (क्रिया/finite verb)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• न: not
• न: Pratishedha (प्रतिषेध/negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• जानाति: knows
• जानाति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वृत्तान्तम्: the event; the account
• वृत्तान्तम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: वृत्तान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Visheshya (विशेष्य; apposition to वृत्तान्तम्)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• आ: indeed; just
• आ: Nipata (निपात/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्ग/निपात (emphatic/augment-like particle)

• स्थितम्: occurred; happened; situated
• स्थितम्: Karma (कर्म; predicate participle)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'occurred/placed' (agreeing with इदम्/वृत्तान्तम्)

Speaker

Ṣaṇḍha (continuing)

Visual Art Cues

Scene: Inside a modest house: Maṇibhadra, having eaten, lies resting; outside, faint commotion hints at impending revelation.

Characters & Entities

• Maṇibhadra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It highlights how confusion arises when identities are mistaken—setting the stage for truth to be revealed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.