Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

Devanagari script

यत्र स्थाने जरामृत्युर्न शोकश्च कदाचन । तथा चित्रेश्वरीपीठे सिद्धिरेकस्य कीर्तिता

Transliteration

yatra sthāne jarāmṛtyurna śokaśca kadācana | tathā citreśvarīpīṭhe siddhirekasya kīrtitā

Translation

В том месте нет ни старости, ни смерти, и никогда не бывает скорби. Так на пите Читрешвари провозглашается единственное, непревзойдённое достижение.

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)

• स्थाने: in the place
• स्थाने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• जरा: old age
• जरा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मृत्युः: death
• मृत्युः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Nishedha (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation)

• शोकः: sorrow
• शोकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात (conjunction)

• कदाचन: ever / at any time
• कदाचन: Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कदाचन (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: ever/at any time)

• तथा: likewise / thus
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (thus/so; likewise)

• चित्रेश्वरीपीठे: at the Citreśvarī seat (pīṭha)
• चित्रेश्वरीपीठे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चित्रेश्वरी + पीठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चित्रेश्वर्याः पीठम्)

• सिद्धिः: attainment / success
• सिद्धिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• एकस्य: of one (person)
• एकस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (जनस्य/भक्तस्य—implicit)

• कीर्तिता: is proclaimed
• कीर्तिता: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कीर्तय् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भावः

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the ṛṣis (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Citreśvarīpīṭha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A serene vision of the Citreśvarī seat: the goddess’s shrine radiates calm; devotees appear free of sorrow, with symbolic absence of Yama/decay—lotuses, clear light, and timeless atmosphere.

Characters & Entities

• Citreśvarī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It glorifies the pīṭha as a realm of transcendence where worldly afflictions—aging, death, and sorrow—lose their force, emphasizing the liberating power of sacred space.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Citreśvarīpīṭha, a celebrated seat of the Goddess within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is stated here; the verse primarily states the pīṭha’s fruit (phala) as ‘unique siddhi’.