Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

ततस्ते दानवाः शेषा ज्ञात्वा तल्लिंगसंभवम् । माहात्म्यं वृषनाथस्य क्षेत्रस्यास्योद्भवस्य च

Transliteration

tataste dānavāḥ śeṣā jñātvā talliṃgasaṃbhavam | māhātmyaṃ vṛṣanāthasya kṣetrasyāsyodbhavasya ca

Translation

Тогда оставшиеся данавы, узнав происхождение того Лингама, постигли величие Вришанатхи (Vṛṣanātha) и также священное явление этого святого кшетры.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रमवाचक)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural, masc.)

• दानवाः: the Dānavas
• दानवाः: Karta (Apposition/कर्ता-विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural, masc.)

• शेषाः: remaining
• शेषाः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural, masc.); विशेषणम्

• ज्ञात्वा: having learned
• ज्ञात्वा: Sambandha (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund) = having known/learned

• तत्-लिङ्ग-संभवम्: the origin of that liṅga
• तत्-लिङ्ग-संभवम्: Karma (Object of gerund/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक) + संभव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular); समासः: तस्य लिङ्गस्य संभवः (origin/manifestation of that liṅga)

• माहात्म्यम्: the greatness, sacred glory
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular, neut.)

• वृषनाथस्य: of Vṛṣanātha
• वृषनाथस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वृषनाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Genitive singular, masc.)

• क्षेत्रस्य: of the sacred field (kṣetra)
• क्षेत्रस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Genitive singular, neut.)

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Genitive singular); deictic pronoun

• उद्भवस्य: of the origin
• उद्भवस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: उद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Genitive singular, masc.)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vṛṣanātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The remaining dānavas, humbled, listen and learn the origin of the Liṅga; the Vṛṣanātha shrine or a radiant Liṅga appears as the focal point, emanating light that transforms their demeanor from hostility to reverence.

Characters & Entities

• Dānavas
• Vṛṣanātha
• Liṅga
• Kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even opponents are transformed when they recognize the divine origin of a sacred symbol and the māhātmya of its kṣetra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Vṛṣanātha-liṅga and the associated kṣetra (holy region) being praised in Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

This verse does not prescribe a rite; it introduces the recognition of the liṅga’s origin and the kṣetra’s glory.