Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

यस्मात्कर्णोत्पला चेयं जाता मम कुमारिका । तस्मात्कर्णोत्पलानाम जाता कन्या सुशोभना

Transliteration

yasmātkarṇotpalā ceyaṃ jātā mama kumārikā | tasmātkarṇotpalānāma jātā kanyā suśobhanā

Translation

«Поскольку эта моя дева родилась как Карнотпала, да будет сияющая девушка названа “Карнотпала”.»

Word by Word

• यस्मात्: since, because
• यस्मात्: Apadana (Cause/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; हेत्वर्थे (because of/since)

• कर्णोत्पला: Karṇotpalā
• कर्णोत्पला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कर्णोत्पला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• इयम्: this (girl)
• इयम्: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• जाता: born
• जाता: Kriya (Result state/क्रिया-भाव)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

• कुमारिका: daughter, young girl
• कुमारिका: Karta (Predicate nominal/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुमारिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Apadana (Reason/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; तस्मात् = therefore/from that reason

• कर्णोत्पलानाम: named Karṇotpalā
• कर्णोत्पलानाम: Karta (Predicate nominal/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कर्णोत्पल (प्रातिपदिक; नामन्-शब्द)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम-शब्दः

• जाता: born
• जाता: Kriya (Result state/क्रिया-भाव)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कन्या: a daughter
• कन्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सुशोभना: very beautiful
• सुशोभना: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (सु-शोभना)

Speaker

King (father of Karṇotpalā; name not stated in the provided verses)

Visual Art Cues

Scene: The king pronounces the name ‘Karṇotpalā’ before brāhmaṇas; the infant is shown with lotus-like adornment near the ears, signifying the name’s imagery.

Characters & Entities

• Karṇotpalā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Names in Purāṇic tradition carry destiny and sacred memory, linking persons and places into a shared dharmic narrative.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Karṇotpalā Tīrtha is being prepared for glorification through the naming of Karṇotpalā.

What ritualistic prescription is mentioned?

The naming (nāmakaraṇa) is affirmed—bestowing a meaningful, auspicious name aligned with the narrative’s sacred purpose.