Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 57

Devanagari script

ततस्ताः सकलाः प्रोचुर्गच्छ त्वं पार्थिवप्रिये । आगंतव्यं च भूयोऽपि प्रगृह्याभरणानि च

Transliteration

tatastāḥ sakalāḥ procurgaccha tvaṃ pārthivapriye | āgaṃtavyaṃ ca bhūyo'pi pragṛhyābharaṇāni ca

Translation

Тогда все они сказали: «Ступай, о возлюбленная царя; и ты должна прийти снова, принеся также украшения».

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अनन्तरबोधक अव्यय (then)

• ताः: they (those women)
• ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा) बहुवचन; सर्वनाम

• सकलाः: all
• सकलाः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा) बहुवचन; विशेषण

• प्रोचुः: said
• प्रोचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुषवाचक सर्वनाम; प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन

• पार्थिवप्रिये: O beloved of the king
• पार्थिवप्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक) + प्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन) एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पार्थिवस्य प्रिये)

• आगन्तव्यम्: (you) should come
• आगन्तव्यम्: Kriya (Obligation/विधेय)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग प्रथमा/द्वितीया एकवचन; भावे/कर्मणि ‘must be come/should come’

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• भूयः: again
• भूयः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय)
• Form: पुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again, once more)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावना/समुच्चयार्थक अव्यय (also/even)

• प्रगृह्य: having taken
• प्रगृह्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having taken’

• आभरणानि: ornaments
• आभरणानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आभरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया) बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

Speaker

Narrator (dialogue of the ascetic women by context)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A group collectively urges the queen to go and return again, explicitly asking for ornaments; their gestures show insistence—hands extended, eyes fixed on jewelry trays.

Characters & Entities

• rājñī (queen)
• tāpasyaḥ (female ascetics)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It shows an ongoing relationship of hospitality and support—returning again with offerings rather than a one-time act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse does not specify a named tīrtha; it remains within the broader Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Returning again with gifts (dāna), specifically ornaments, is requested.