Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 21

Devanagari script

इंद्रं प्रोवाच भगवान्कुमारः शंकरात्मजः । दिवं याहि सुरैः सार्द्धं राज्यं कुरु निरन्तरम्

Transliteration

iṃdraṃ provāca bhagavānkumāraḥ śaṃkarātmajaḥ | divaṃ yāhi suraiḥ sārddhaṃ rājyaṃ kuru nirantaram

Translation

Благословенный Кумара, сын Шанкары, сказал Индре: «Ступай на небо вместе с богами и правь своим царством непрерывно».

Word by Word

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• प्रोवाच: said, spoke
• प्रोवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• कुमारः: Kumāra (Skanda)
• कुमारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भगवान् इत्यस्य विशेष्य (apposition)

• शंकरात्मजः: son of Śaṅkara
• शंकरात्मजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शंकरस्य आत्मजः)

• दिवम्: to heaven
• दिवम्: Gati-Karman (Goal as object/गत्यर्थकर्म)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• याहि: go
• याहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सुरैः: with the gods
• सुरैः: Sahakari (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/सह), बहुवचन

• सार्द्धम्: together (with)
• सार्द्धम्: Sambandha (Association/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्द्धम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक-निपात (particle meaning 'together with')

• राज्यम्: kingdom, rule
• राज्यम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कुरु: do, establish
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• निरन्तरम्: continuously, without break
• निरन्तरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निरन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial use)

Speaker

Kārttikeya (Guha/Kumāra)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha) / Kailāsa (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrim-audience / sages (implied)

Visual Art Cues

Scene: Kumāra, radiant and youthful, addresses Indra with calm authority, directing him to return to svarga and rule uninterrupted; devas stand behind Indra, relieved.

Characters & Entities

• Indra
• Kārttikeya (Kumāra)
• Śaṅkara (Śiva)
• Suraḥ (Devas)
• Svarga (Diva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharmic rule is a sacred responsibility; divine leadership is restored to maintain order and protect the worlds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This is part of Kedārakhaṇḍa’s sacred narrative arc; the verse itself centers on restoring Svarga’s governance rather than naming a tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual instruction appears in this verse.