Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 37›Shloka 4
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 4

Devanagari script

जीवन्मुक्तैवासं हि क्षेत्रतत्त्वश्रुतेरहम् । स्कंददक्षेश्वरादीनि लिंगानीह चतुर्दश । यान्युक्तानि समाचक्ष्व तत्प्रभावमशेषतः

Transliteration

jīvanmuktaivāsaṃ hi kṣetratattvaśruteraham | skaṃdadakṣeśvarādīni liṃgānīha caturdaśa | yānyuktāni samācakṣva tatprabhāvamaśeṣataḥ

Translation

Услышав истину об этом священном кшетре, я стал словно освобождённым ещё при жизни. Теперь же о четырнадцати Лингах здесь — начиная со Сканды и Дакшешвары, — которые были упомянуты: поведай мне их силу полностью, без остатка.

Word by Word
जीवन्मुक्तैवas one liberated while living, indeed
जीवन्मुक्तैव:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजीवन्मुक्त + एव (प्रातिपदिक + अव्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् + एव (Masculine, Nominative, Singular; ‘as a jīvanmukta’ + emphatic)
आसम्I was
आसम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन (Imperfect, Parasmaipada, 1st person, Singular)
हिindeed, for
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये अव्यय (indeed/for)
क्षेत्रतत्त्वश्रुतेःfrom the hearing/teaching of the truth of the sacred field (kṣetra)
क्षेत्रतत्त्वश्रुतेः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootक्षेत्र + तत्त्व + श्रुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Ablative, Singular)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative, Singular)
स्कन्ददक्षेश्वरादीनिbeginning with Skanda-Dakṣeśvara etc.
स्कन्ददक्षेश्वरादीनि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्कन्द + दक्षेश्वर + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (Neuter, Accusative, Plural; ‘beginning with Skanda-Dakṣeśvara’)
लिङ्गानिliṅgas
लिङ्गानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (Neuter, Accusative, Plural)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्दशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत्/अविकारी; लिङ्ग-वचनानपेक्ष (numeral ‘fourteen’, indeclinable-like numeral)
यानिwhich
यानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Neuter, Nominative, Plural; relative pronoun)
उक्तानिhave been stated
उक्तानि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) (कृदन्त: उक्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि प्रयोग (Past participle, Neuter, Nominative, Plural; ‘have been said’)
समाचक्ष्वtell, explain
समाचक्ष्व:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चक्ष् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन (Imperative, Parasmaipada, 2nd person, Singular)
तत्प्रभावम्their power/effect
तत्प्रभावम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतत् + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)
अशेषतःcompletely
अशेषतः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतस् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: entirely, without remainder)
Speaker

Unspecified in snippet (a listener/devotee addressing the narrator; within Kāśī Khaṇḍa typically a question posed to Skanda)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Fourteen Liṅgas of Kāśī (beginning with Skanda-liṅga and Dakṣeśvara-liṅga)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A questioning sage, uplifted and radiant as if liberated, asks for the complete power of fourteen Kāśī liṅgas—beginning with Skanda and Dakṣeśvara—while a divine narrator prepares to explain.

Characters & Entities
K
Kāśī
S
Skanda
D
Dakṣeśvara
L
Liṅgas (fourteen)

FAQs

Understanding Kāśī’s kṣetra-tattva and the Liṅgas established there leads toward jīvanmukti; the text urges complete knowledge of their māhātmya.

Kāśī (Vārāṇasī) as a kṣetra, specifically its network of revered Śiva-Liṅgas including Dakṣeśvara.

The implied practice is attentive hearing (śravaṇa) and learning the Liṅga-māhātmya as part of tīrtha-oriented devotion.

←Previous Verse
Next Verse→