Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 27

Devanagari script

तदग्रे स्थापयित्वामुं बालं धात्रेयिके वद । गौर्यादत्तः शिशुरसौ तवाग्रे विनिवेदितः

Transliteration

tadagre sthāpayitvāmuṃ bālaṃ dhātreyike vada | gauryādattaḥ śiśurasau tavāgre viniveditaḥ

Translation

«Поставь этого младенца перед Ней и скажи, о кормилица: “Этот младенец — дар Гаури — вверен тебе и представлен пред тобою”.»

Word by Word

• तत्: there/at that
• तत्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (locative adverbial sense)

• अग्रे: in front
• अग्रे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक

• स्थापयित्वा: having placed
• स्थापयित्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: स्था (धातु) + णिच् (causative) → स्थापय्; क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• अमुं: this (that one)
• अमुं: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• बालं: child
• बालं: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; अमुं इति विशेष्य

• धात्रेयिके: O Dhātreyikā
• धात्रेयिके: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: धात्रेयिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• वद: say/tell
• वद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट् (imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• गौर्या: by Gaurī
• गौर्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गौरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; कर्तृकरणभावे (agent/instrument)

• दत्तः: given
• दत्तः: Kriya (Predicative participle/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) → दत्त (कृदन्त-क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; शिशुः इति विशेष्य

• शिशुः: the infant
• शिशुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिशु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• असौ: that one
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; शिशुः इति विशेषणवत्

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• अग्रे: in front (of you)
• अग्रे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक

• विनिवेदितः: presented/offered
• विनिवेदितः: Kriya (Predicative participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + वेद् (धातु) → निवेदय् (णिच्) ; विनिवेदित (कृदन्त-क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; शिशुः इति विशेष्य

Speaker

The queen instructing the nurse

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A nurse stands before a royal woman, presenting a moon-bright infant; the gesture is formal—an offering/entrustment—while an unseen aura of Gaurī’s blessing surrounds the child.

Characters & Entities

• Gaurī (Pārvatī)
• Dhātreyikā (nurse)
• Vikaṭā Mātṛkā (implied by context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A boon received from the Divine is treated as sacred trust, to be protected through devotion and proper refuge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

By context, the action is directed toward the Pañcamudrā Mahāpīṭha and its Mātṛkā (Vikaṭā).

What ritualistic prescription is mentioned?

A practical devotional act: formally presenting/entrusting the child before the Mātṛkā for protection.