Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1
Devanagari script
अगस्तिरुवाच । अपूवेंयं कथा ख्याता ब्रह्मणो ब्रह्मवित्तम । किं चकार पुनः शंभुस्तत्र ब्रह्मण्यपि स्थिते
Transliteration
agastiruvāca | apūveṃyaṃ kathā khyātā brahmaṇo brahmavittama | kiṃ cakāra punaḥ śaṃbhustatra brahmaṇyapi sthite
Translation
Агастья сказал: Этот неслыханный рассказ о Брахме был поведан, о ведающий Брахмана. Что же затем совершил Шамбху (Шива), когда Брахма пребывал там?
Word by Word
अगस्तिःAgastya
अगस्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन
अपूर्वाunprecedented, new
अपूर्वा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपूर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कथा)
इयम्this
इयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कथा)
कथाstory, account
कथा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ख्याताis renowned/has been told
ख्याता:
Kriya (Predicate complement/क्रियापूरक)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्रसिद्धा/विख्याता’
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
ब्रह्मवित्तमO best knower of Brahman
ब्रह्मवित्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + विद् (धातु) से ‘वित्’ (प्रातिपदिक) + तम (प्रत्यय)
Formतत्पुरुष-समास (ब्रह्म विद् = ब्रह्मवित् ‘knower of Brahman’); ‘तम’ प्रत्ययेन अतिशय; पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (Interrogative object/प्रश्नकर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
चकारdid
चकार:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन
पुनःagain, then
पुनः:
Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (adverb)
शम्भुःŚambhu (Śiva)
शम्भुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
ब्रह्मणिin Brahman / in the Absolute
ब्रह्मणि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
अपिalso, even
अपि:
Sambandha/Emphasis (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-शब्दः (particle: also/even)
स्थितेwhen (he) was abiding/remaining
स्थिते:
Sati-saptami (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘स्थिते’ = ‘स्थिते (सति)’ लोकेटिव्-अब्सोल्यूट (locative absolute)
Speaker
Agastya
Characters & Entities
A
AgastyaB
BrahmāŚ
Śambhu (Śiva)K
Kāśī (context)FAQs
Scriptural learning proceeds through reverent inquiry; questions open the next layer of tīrtha-māhātmya and divine action.
Kāśī as the setting of the divine episode, though the verse itself is a narrative question.
None; it is a dialogic transition prompting further narration.