Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 58

Devanagari script

गायत्र्येव परं विष्णुर्गायत्र्येव परःशिवः । गायत्र्येव परोब्रह्मा गायत्र्येव त्रयी ततः

Transliteration

gāyatryeva paraṃ viṣṇurgāyatryeva paraḥśivaḥ | gāyatryeva parobrahmā gāyatryeva trayī tataḥ

Translation

Одна лишь Гаятри — высший Вишну; одна лишь Гаятри — высший Шива. Одна лишь Гаятри — высший Брахма; потому Гаятри одна и есть сама Триада и тройственная Веда.

Word by Word

• गायत्री: Gāyatrī
• गायत्री: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• एव: alone/indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात (emphasis)

• परम्: supreme
• परम्: Karta (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Predicate nominative/विधेय)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गायत्री: Gāyatrī
• गायत्री: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एव: alone/indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात

• परः-शिवः: Supreme Śiva
• परः-शिवः: Karta (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: पर + शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (परः शिवः)

• गायत्री: Gāyatrī
• गायत्री: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एव: alone/indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात

• परः-ब्रह्मा: Supreme Brahmā
• परः-ब्रह्मा: Karta (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: पर + ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (परः ब्रह्मा)

• गायत्री: Gāyatrī
• गायत्री: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एव: alone/indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात

• त्रयी: the Vedic triad (three Vedas)
• त्रयी: Karta (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: त्रयी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ततः: therefore/thereupon
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb), तस्मात्-अर्थे (therefore/from that)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sages/pilgrims (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Gāyatrī as a radiant central form from whom Viṣṇu, Śiva, and Brahmā emanate or are shown as her aspects; the three Vedas appear as luminous scrolls or flames merging into her aura.

Characters & Entities

• Gāyatrī
• Viṣṇu
• Śiva
• Brahmā
• Trayī (three Vedas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Gāyatrī is presented as the unified divine principle underlying the major deities and Vedic revelation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse functions as mantra-mahātmya within Kāśīkhaṇḍa; it supports Kāśī’s sanctity indirectly through its spiritual doctrine.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it supplies theological grounding for Gāyatrī worship and japa.