Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

Devanagari script

त्रैलोक्यं कोलरूपेण त्रासयंतं महासुरम् । विनिहत्य स्थितां तत्र रम्ये कोलापुरे पुरे

Transliteration

trailokyaṃ kolarūpeṇa trāsayaṃtaṃ mahāsuram | vinihatya sthitāṃ tatra ramye kolāpure pure

Translation

Убив великого асура, что в облике вепря устрашал три мира, она осталась там, в прекрасном городе по имени Колапура.

Word by Word

• त्रैलोक्यम्: the three worlds
• त्रैलोक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि-लोक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म; समास: त्रयाणां लोकानां समाहारः

• कोलरूपेण: in the form of a boar
• कोलरूपेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कोल-रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; करण; समास: कोलस्य रूपम्

• त्रासयन्तम्: frightening
• त्रासयन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: त्रस् (धातु) + णिच् + शतृ (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त/active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मविशेषण

• महासुरम्: the great demon
• महासुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा-असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म; समास: महान् असुरः

• विनिहत्य: having slain
• विनिहत्य: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: वि-नि-हन् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• स्थिताम्: (her) staying
• स्थिताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (लक्ष्मीम्/देवीम् implied)

• तत्र: there
• तत्र: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• रम्ये: in the delightful
• रम्ये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण (पुरे)

• कोलापुरे: in Kolāpura
• कोलापुरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कोल-पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण; समास: कोलस्य पुरम्

• पुरे: in the city
• पुरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kolāpura

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: A dramatic tableau: a colossal boar-formed asura causing panic across the three worlds; the divine power defeats him; then a tranquil, beautiful Kolāpura appears, with the Goddess remaining there as guardian.

Characters & Entities

• Mahālakṣmī
• Kolāpura
• Mahāsura (a great demon)
• Trailokya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śakti protects cosmic order—after removing terror from the worlds, the Goddess makes a place permanently auspicious by her residence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kolāpura (widely identified with Kolhapur in later tradition), presented as a city sanctified by Mahālakṣmī’s abiding.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the verse functions as a sthala-origin (kṣetra-māhātmya) statement.