Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 31
Devanagari script
विश्वेश्वर उवाच । त्रिलोक्यां यानि तीर्थानि भूर्भुवःस्वः स्थितान्यपि । तेभ्योखिलेभ्यस्तीर्थेभ्यः शिवतीर्थमिदं परम्
Transliteration
viśveśvara uvāca | trilokyāṃ yāni tīrthāni bhūrbhuvaḥsvaḥ sthitānyapi | tebhyokhilebhyastīrthebhyaḥ śivatīrthamidaṃ param
Translation
Вишвешвара сказал: «Какие бы тиртхи ни существовали в трёх мирах — на земле, в срединной области и на небесах, — это Шива-тиртха превыше всех них».
Word by Word
viśva-īśvaraḥViśveśvara (Lord of the universe)
viśva-īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviśva (विश्व-प्रातिपदिक) + īśvara (ईश्वर-प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुषः (viśvasya īśvaraḥ); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच्-धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
tri-lokyāmin the three worlds
tri-lokyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roottri (त्रि-प्रातिपदिक) + lokī (लोकी/लोक-प्रातिपदिक)
Formसमासः द्विगुः (त्रयः लोकाः); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case/locative), एकवचन
yāniwhich
yāni:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद्-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tīrthānisacred places
tīrthāni:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (तीर्थ-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
bhūḥBhū (earth realm)
bhūḥ:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (भू-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम-रूपम्; first of the vyāhṛtis)
bhuvaḥBhuvaḥ (mid-region)
bhuvaḥ:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhuvar (भुवर्/भुवः-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम-रूपम्; second vyāhṛti)
svaḥSvaḥ (heaven)
svaḥ:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsvar (स्वर्/स्वः-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम-रूपम्; third vyāhṛti)
sthitānisituated, existing
sthitāni:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthā (स्था-धातु) + sthita (स्थित-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (of tīrthāni)
apialso, even
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अव्यय (particle: also/even)
tebhyaḥfrom them, than them
tebhyaḥ:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th case/ablative), बहुवचन
akhilebhyaḥfrom all (of them)
akhilebhyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootakhila (अखिल-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी, बहुवचन; विशेषण (of tebhyas/tīrthebhyaḥ)
tīrthebhyaḥfrom the sacred places
tīrthebhyaḥ:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Roottīrtha (तीर्थ-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, बहुवचन
śiva-tīrthamŚiva’s tīrtha
śiva-tīrtham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśiva (शिव-प्रातिपदिक) + tīrtha (तीर्थ-प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुषः (śivasya/śivaṃ sambandhi tīrtham); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
idamthis
idam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (इदम्-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
paramsupreme, highest
param:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (पर-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (superlative sense: highest)
Speaker
Viśveśvara/Śiva
Characters & Entities
V
ViśveśvaraŚ
ŚivaFAQs
The Lord declares a particular Śaiva tīrtha as spiritually unsurpassed, elevating pilgrimage as a path to purification and grace.
Śiva-tīrtha in Kāśī (the chapter’s featured tīrtha, later named Jñānoda).
The verse is chiefly declarative; it establishes the tīrtha’s preeminence, implying pilgrimage and darśana as key acts.