Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 99
Devanagari script
मरालीगलनालीस्थ बिसासक्तसितच्छदम् । विशोककोकमिथुनक्रीडाक्रेंकारसुंदरम्
Transliteration
marālīgalanālīstha bisāsaktasitacchadam | viśokakokamithunakrīḍākreṃkārasuṃdaram
Translation
Там белопёрые птицы цеплялись за стебли лотоса рядом с хамсами; и озеро украшали игривые пары кока, чьи голоса звучали сладко и без печали.
Word by Word
मरालीfemale swan
मराली:
Sambandha (Genitive sense in compound/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमराली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (fem nom sg)
गलthroat/neck
गल:
Sambandha (Genitive sense in compound/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)
नालीstalk, tube
नाली:
Adhikaraṇa (Locative sense in compound/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनाली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (fem nom/acc sg)
स्थsituated on
स्थ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थ (√स्था धातु, क-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘स्थित’ अर्थे (neuter nom/acc sg; situated)
बिसlotus-fibre
बिस:
Sambandha (Genitive sense in compound/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबिस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)
आसक्तclinging to
आसक्त:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआसक्त (√सञ्ज्/सक्त् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (neuter nom/acc sg; attached)
सितwhite
सित:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)
छदम्leaf/wing (plumage)
छदम्:
Viśeṣya (Qualified noun/विशेष्य)
TypeNoun
Rootछद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)
विशोकfree from sorrow
विशोक:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (masc nom/acc sg)
कोकkokila/cuckoo (or a bird)
कोक:
Sambandha (Genitive sense in compound/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (masc nom/acc sg)
मिथुनpair, couple
मिथुन:
Sambandha (Genitive sense in compound/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमिथुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)
क्रीडाplay, sport
क्रीडा:
Sambandha (Genitive sense in compound/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्रीडा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (fem nom/acc sg)
क्रेंकारwarbling/cry ‘kreṃ’
क्रेंकार:
Sambandha (Genitive sense in compound/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्रेंकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (masc nom/acc sg)
सुन्दरम्beautiful
सुन्दरम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुन्दर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg)
Speaker
Skanda
Tirtha Mahatmya
Type: kund
Visual Art Cues
Scene: A calm lotus lake: white birds cling to lotus stalks; haṃsas glide; paired kokas play and call sweetly; the whole scene feels sorrowless and luminous.
Characters & Entities
K
KāśīH
haṃsa/marālaL
lotus (bisa)K
koka birdsL
lake (saras)FAQs
The sacred sphere of Kāśī is depicted as ‘viśoka’—a realm where sorrow is pacified and the mind becomes fit for liberation-oriented devotion.
A sacred lake within Kāśī’s holy landscape (as part of the adhyāya’s grove-and-water description).
No explicit ritual is stated in this verse.