Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 48

Devanagari script

अस्योन्मादविनाशाय ब्रूह्युपायं महामुने । इति पृष्टश्चिरं दध्यौ जैमिनिर्मुनिपुंगवः

Transliteration

asyonmādavināśāya brūhyupāyaṃ mahāmune | iti pṛṣṭaściraṃ dadhyau jaiminirmunipuṃgavaḥ

Translation

«Скажи мне средство уничтожить это безумие, о великий мудрец». Так вопрошённый, Джаймини, лучший среди риши, долго пребывал в раздумье.

Word by Word

• अस्य: of this (him)
• अस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन — genitive singular (pronoun)

• उन्माद: madness
• उन्माद: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: उन्माद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन — genitive singular (in compound relation)

• विनाशाय: for destruction
• विनाशाय: Sampradana (Dative/Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विनाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन — dative singular; प्रयोजन (purpose)

• ब्रूहि: tell (me)
• ब्रूहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन — imperative 2nd sg

• उपायम्: means/remedy
• उपायम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उपाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन — accusative singular

• महामुने: O great sage
• महामुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महामुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन — vocative singular; समासः: महा + मुनि (कर्मधारय)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय — quotative particle

• पृष्टः: having been asked
• पृष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु) + पृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन — ‘having been asked’

• चिरम्: for a long time
• चिरम्: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: चिरम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: कालवाचक क्रियाविशेषण अव्यय — adverb of time

• दध्यौ: pondered/meditated
• दध्यौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन — perfect 3rd sg

• जैमिनिः: Jaimini
• जैमिनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जैमिनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन — nominative singular

• मुनिपुंगवः: the foremost of sages
• मुनिपुंगवः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + पुंगव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन — nominative singular; समासः: मुनि-पूंगव (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘munīnām puṅgavaḥ’)

Speaker

Narrator (reporting Nanda’s request and Jaimini’s response)

Visual Art Cues

Scene: The king, hands folded, asks for a means to destroy the madness; Jaimini closes his eyes in prolonged contemplation, rosary in hand.

Characters & Entities

• Jaimini
• Nanda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True guidance arises from contemplative wisdom; sacred remedies are given after discernment, not haste.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not yet; the next verses reveal Setu and Dhanuṣkoṭi as the prescribed sacred locus.

What ritualistic prescription is mentioned?

The request is for a remedy; the actual prescription follows.