Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 19

Devanagari script

ततो जगर्ज सुग्रीवो वाल्यागमनकांक्षया । अमृष्यमाणो वाली च गर्जितं स्वानुजस्य वै

Transliteration

tato jagarja sugrīvo vālyāgamanakāṃkṣayā | amṛṣyamāṇo vālī ca garjitaṃ svānujasya vai

Translation

Тогда Сугрива зарычал, желая, чтобы Вали вышел. И Вали тоже, не в силах стерпеть, услышал рёв своего младшего брата.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक

• जगर्ज: roared
• जगर्ज: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गर्ज् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• सुग्रीवः: Sugriva
• सुग्रीवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वालि-आगमन-काङ्क्षया: with the desire for Vali's coming
• वालि-आगमन-काङ्क्षया: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: वालि + आगमन + काङ्क्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वाल्याः आगमनस्य काङ्क्षा)

• अमृष्यमाणः: not enduring, intolerant
• अमृष्यमाणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: मृष् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त (present participle, Ātmanepada sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; न-प्रत्ययेन निषेध (not tolerating)

• वाली: Vali
• वाली: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वालि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• गर्जितम्: the roar
• गर्जितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गर्ज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle used as noun), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• स्व-अनुजस्य: of his own younger brother
• स्व-अनुजस्य: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: स्व + अनुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारय (स्वः अनुजः = own younger brother)

• वै: indeed
• वै: Prayojaka (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/खलु-अर्थक (emphatic particle)

Speaker

Narrator (Purāṇic voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kiṣkindhā-kṣetra (Vāli-dvāra episode locus)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sugrīva stands before Kiṣkindhā and roars a challenge; within, Vāli bristles with rage, hearing his brother’s roar—split-scene tension between outside and palace interior.

Characters & Entities

• Sugrīva
• Vāli

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unchecked pride and unresolved injustice escalate conflict; dharma requires confronting wrongdoing, but with discernment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is directly praised; the verse belongs to the Kiṣkindhā episode within the Setukhaṇḍa narrative flow.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.