Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 47

Devanagari script

व्यास उवाच । ज्ञायंते यत्रयत्रस्था माध्यंदिनीया महाबलाः । कौथमीं च समाश्रित्य केचिद्विप्रा गुणान्विताः

Transliteration

vyāsa uvāca | jñāyaṃte yatrayatrasthā mādhyaṃdinīyā mahābalāḥ | kauthamīṃ ca samāśritya kecidviprā guṇānvitāḥ

Translation

Вьяса сказал: Могучие мадхьямдины узнаваемы, где бы они ни пребывали. И, опираясь также на традицию каутхуми, встречаются некоторые брахманы, наделённые добродетелями.

Word by Word

• व्यासः: Vyāsa
• व्यासः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्यास (प्रातिपदिक)
• Form: लिङ्गम्—पुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लकारः—लिट् (Perfect); पुरुषः—प्रथम; वचनम्—एकवचनम्; पदम्—परस्मैपदम्

• ज्ञायन्ते: are known
• ज्ञायन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लकारः—लट् (Present); पुरुषः—प्रथम; वचनम्—बहुवचनम्; पदम्—आत्मनेपदम्; प्रयोगः—कर्मणि (passive)

• यत्र: where
• यत्र: Adverbial modifier (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम् (relative adverb: where)

• यत्र: wherever
• यत्र: Adverbial modifier (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; पुनरुक्तिः (wherever)

• स्थाः: situated/located
• स्थाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: कृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (PPP) 'स्थित'; लिङ्गम्—पुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—बहुवचनम् (यत्रयत्रस्था = यत्र यत्र स्थिताः)

• माध्यंदिनीया: Mādhyandinas (of the Mādhyandina school)
• माध्यंदिनीया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माध्यंदिनीय (प्रातिपदिक)
• Form: लिङ्गम्—पुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—बहुवचनम् (सम्प्रदाय/शाखावाचकः)

• महाबलाः: very strong/mighty
• महाबलाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महā (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
• Form: समासः—कर्मधारयः; लिङ्गम्—पुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—बहुवचनम्

• कौथमीम्: Kauthamī (a school/tradition)
• कौथमीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कौथमी (प्रातिपदिक)
• Form: लिङ्गम्—स्त्रीलिङ्गः; विभक्तिः—द्वितीया; वचनम्—एकवचनम् (शाखा/परम्परावाचकः)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः

• समाश्रित्य: having resorted to/depending on
• समाश्रित्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-आ-√श्रि (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: कृदन्तः—ल्यप् (absolutive/gerund); उपसर्गाः—सम्, आ; अव्ययभावः (having resorted to)

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; लिङ्गम्—पुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—बहुवचनम्

• विप्राः: brahmins
• विप्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: लिङ्गम्—पुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—बहुवचनम्

• गुणान्विताः: endowed with virtues
• गुणान्विताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गुण (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: समासः—तत्पुरुषः (गुणैः अन्विताः); लिङ्गम्—पुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—बहुवचनम्

Speaker

Vyāsa

Skanda Dialogue

Listener: assembly (including the prince)

Visual Art Cues

Scene: A mapless ‘wherever they dwell’ montage: brāhmaṇas of the Mādhyandina śākhā reciting at noon; others of Kauthumī singing Sāman; all shown as virtuous householders/ascetics.

Characters & Entities

• Vyāsa
• Mādhyaṃdina
• Kauthumī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even amid changing ages, the continuity of Vedic learning persists through śākhā traditions and virtuous conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The discourse is embedded in Dharmāraṇya’s sacred setting, though this verse highlights Vedic śākhās rather than a tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; it identifies Vedic branches relevant for recitation and ritual affiliation.