Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 33

Devanagari script

देवा ऊचुः । त्राहित्राहि महादेव श्रीकण्ठ जगतः पते । त्राहि नो भूतभव्येश त्राहि नो वृषभध्वज । दयालुस्त्वं कृपानाथ निर्विघ्नं कुरु शंकर

Transliteration

devā ūcuḥ | trāhitrāhi mahādeva śrīkaṇṭha jagataḥ pate | trāhi no bhūtabhavyeśa trāhi no vṛṣabhadhvaja | dayālustvaṃ kṛpānātha nirvighnaṃ kuru śaṃkara

Translation

Боги сказали: «Спаси нас, спаси нас, о Махадева — о Шрикантха, Владыка мира! Спаси нас, о Господь прошлого и будущего; спаси нас, о Носитель знамени быка! Ты сострадателен, о Владыка милости; о Шанкара, сделай для нас всё без препятствий».

Word by Word

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• त्राहि: protect!
• त्राहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्रा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• त्राहि: protect!
• त्राहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्रा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; पुनरुक्ति (emphatic repetition)

• महादेव: O Mahādeva
• महादेव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः (महान् देवः)

• श्रीकण्ठ: O Śrīkaṇṭha
• श्रीकण्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: श्री + कण्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् कण्ठः यस्य)

• जगतः: of the world
• जगतः: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• पते: O lord
• पते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• त्राहि: protect!
• त्राहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्रा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• नः: us/our
• नः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-एकवचनबहुवचन-रूप (enclitic); अत्र प्रायः द्वितीया/चतुर्थी-अर्थे ‘us’ (protect us)

• भूतभव्येश: O lord of past and future
• भूतभव्येश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूत + भविष्यत् + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; तत्पुरुषः (भूतस्य च भविष्यतः च ईशः)

• त्राहि: protect!
• त्राहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्रा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• नः: us
• नः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-रूप (enclitic); अत्र ‘us’

• वृषभध्वज: O bull-bannered one
• वृषभध्वज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वृषभ + ध्वज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; तत्पुरुषः (वृषभः ध्वजः यस्य)

• दयालुः: compassionate
• दयालुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दयालु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• कृपानाथ: O lord of mercy
• कृपानाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कृपा + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; तत्पुरुषः (कृपायाः नाथः)

• निर्विघ्नम्: free of obstacles
• निर्विघ्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: निर् + विघ्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (make it obstacle-free)

• कुरु: make/do
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• शंकर: O Śaṅkara
• शंकर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

Speaker

Devas

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kailāsa

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: Devas with folded hands before Śiva at Kailāsa, faces anxious yet hopeful; Śiva calm, blue-throated, with bull-banner symbolism; the plea ‘trāhi trāhi’ visually expressed through supplicant posture.

Characters & Entities

• Śiva
• Śrīkaṇṭha
• Śaṅkara
• Vṛṣabhadhvaja
• Bhūtabhavyeśa
• Deva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is invoked as the remover of obstacles and universal protector; devotion expressed through heartfelt supplication is upheld as a dharmic refuge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate sacred locus is Śiva’s presence on/near Kailāsa in this narrative sequence.

What ritualistic prescription is mentioned?

A stotra-like plea (prārthanā) for nirvighnatā—removal of impediments—rather than a formal external rite.