Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 22
Devanagari script
व्यास उवाच । क्षुधाक्रांतैस्तदा विप्रैः कृतं वै फलभक्षणम् । अमृतप्राशनमिव तृप्तिस्तेषामजायत
Transliteration
vyāsa uvāca | kṣudhākrāṃtaistadā vipraiḥ kṛtaṃ vai phalabhakṣaṇam | amṛtaprāśanamiva tṛptisteṣāmajāyata
Translation
Вьяса сказал: Тогда брахманы, одолеваемые голодом, вкусили плоды. И возникло в них насыщение, словно они испили амриту — нектар бессмертия.
Word by Word
व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
क्षुधा-क्रान्तैःovercome by hunger
क्षुधा-क्रान्तैः:
Karana/Hetu (Instrumental/causal adjunct)
TypeAdjective
Rootक्षुधा (प्रातिपदिक) + क्रान्त (कृदन्त; √क्रम् (धातु) क्त)
Formतत्पुरुष-समास (क्षुधया क्रान्तः); पुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘विप्रैः’)
तदाthen
तदा:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
विप्रैःby the brāhmaṇas
विप्रैः:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; बहुवचन
कृतम्was done
कृतम्:
Kriyā (Passive predicate)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्यय (PPP); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; कर्मणि-भाव (passive predicate)
वैindeed
वै:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
फल-भक्षणम्eating of fruits
फल-भक्षणम्:
Karma (Thing done/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक) + भक्षण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (फलस्य भक्षणम्); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
अमृत-प्राशनम्drinking of nectar
अमृत-प्राशनम्:
Upamāna (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक) + प्राशन (प्रातिपदिक; √प्राश् (धातु) ल्युट्)
Formतत्पुरुष-समास (अमृतस्य प्राशनम्); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
इवlike/as if
इव:
Upamā-dyotaka (Comparator)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-निपात (comparative particle)
तृप्तिःsatisfaction
तृप्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक; √तृप् (धातु) क्तिन्)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध); बहुवचन
अजायतarose/was born
अजायत:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfective past); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद
Speaker
Vyāsa
Characters & Entities
V
VyāsaV
VipraFAQs
In a sanctified setting, the ordinary becomes extraordinary; divine grace transforms simple sustenance into amṛta-like fulfillment.
Dharmāraṇya is implied as the sacred environment enabling this amṛta-like satisfaction.
No formal ritual is described; the act is simple eating, framed as a grace-event within the tīrtha’s power.