Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 38

Devanagari script

संपूर्णे दशमे मासि जाता तस्याः सुरूपिणी । दुहिता समये राज्ञ्याः पूर्णचन्द्रनिभानना

Transliteration

saṃpūrṇe daśame māsi jātā tasyāḥ surūpiṇī | duhitā samaye rājñyāḥ pūrṇacandranibhānanā

Translation

Когда полностью завершился десятый месяц, в надлежащее время царица родила прекрасную дочь, чьё лицо было подобно полной луне.

Word by Word

• संपूर्णे: when completed / in the completed
• संपूर्णे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: संपूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; विशेषणम् (locative absolute sense)

• दशमे: in the tenth
• दशमे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: दशम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying मासि)

• मासि: month
• मासि: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• जाता: was born
• जाता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगे ‘born/was born’

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्

• सुरूपिणी: beautiful-formed
• सुरूपिणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुरूपिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying दुहिता)

• दुहिता: a daughter
• दुहिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुहितृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• समये: at the time
• समये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: समय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• राज्ञ्याः: of the queen
• राज्ञ्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राज्ञी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• पूर्णचन्द्रनिभानना: having a face like the full moon
• पूर्णचन्द्रनिभानना: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पूर्णचन्द्र + निभ + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—(पूर्णचन्द्रस्य निभम्) आननम् यस्याः सा (उपमान-तत्पुरुष/कर्मधारय-सन्निकर्षः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Purāṇic narration style; exact speaker not in snippet)

Characters & Entities

• Queen
• Daughter

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even royal prosperity and auspicious birth unfold according to time (kāla) and divine order, setting the stage for later dhārmic consequences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader narrative belongs to the Dharmāraṇya section, which frames events around the sacred forest-region called Dharmāraṇya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed in this verse; it introduces the birth of a key figure in the Dharmāraṇya narrative.