Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 63

Devanagari script

तिलपिण्याकपिंडेन तृप्तिं यास्यामहे पराम् । चतुर्द्दश्याममावास्यां तथा च पितृतर्पणम्

Transliteration

tilapiṇyākapiṃḍena tṛptiṃ yāsyāmahe parām | caturddaśyāmamāvāsyāṃ tathā ca pitṛtarpaṇam

Translation

Пиндой, сделанной из кунжутного жмыха (тилапиньяка), мы достигнем высшего удовлетворения предков. Также питри-тарпана совершается в четырнадцатый день и в день новолуния.

Word by Word

• तिलपिण्याकपिण्डेन: with a ball (piṇḍa) of sesame-cake
• तिलपिण्याकपिण्डेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तिल + पिण्याक + पिण्ड (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचनम्; समाहार/निर्देशार्थ-तत्पुरुषः (तिलपिण्याकस्य पिण्डः)

• तृप्तिम्: satisfaction
• तृप्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तृप्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• यास्यामहे: we shall attain
• यास्यामहे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), उत्तमपुरुषः (1st), बहुवचनम्; आत्मनेपदम्

• पराम्: supreme/great
• पराम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम् (agreeing with तृप्तिम्)

• चतुर्दश्याम्: on the fourteenth (tithi)
• चतुर्दश्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम् (locative: on the fourteenth lunar day)

• अमावास्याम्: on the new-moon day
• अमावास्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अमावास्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम् (locative: on new-moon day)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: thus/likewise)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (and)

• पितृतर्पणम्: offering/oblation to ancestors
• पितृतर्पणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ + तर्पण (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (पितॄणां तर्पणम्)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic instruction; specific speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lohayiṣṭakā (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Preparation of dark sesame-cake piṇḍas on leaf-plates; the performer offers them with water-libations under a night sky marked by the waning moon (caturdaśī) and then moonless amāvāsyā ambience.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Correct materials and timing in Pitṛ rites intensify the fruit and bring deep satisfaction to the ancestors.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dharmāraṇya context is assumed as the sanctified backdrop for these observances.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering tilapiṇyāka-piṇḍa and performing pitṛtarpaṇa on caturdaśī and amāvāsyā.